Açınık nedir, Açınık ne demek

Açınık; Dil Bilimi alanında kullanılan bir terimdir.

Teknik terim anlamı:

Kapantı veya fazla daraltı yapmaksızın dudakların ve ağız içinde dilin aldığı çeşitli durumlarda açık ağızla soluğun dışarıya verilmesinden meydana gelen seslere denir. Açınıklar sürelerine göre UZUN (Longue) ve KISA (Brève), dil ile damak arasındaki yolun genişliğine göre GENİŞ (Large: a, e, o, ö) ve DAR (Etroite: ı, i, u, ü), dudakların düz veya yuvarlak bir şekil aldıklarına göre DÜZ (Non - arrondi: a, e, ı, i,) ve YUVARLAK (Arrondie: o, ö, u, ü), ağzın arkasından veya biraz daha önden çıktıklarına göre de KALIN, ART veya ARTDAMAKSIL (Postérieure ou Vélaire: a, ı, o, u) ve İNCE, ÖN veya DAMAKSIL (Antérieure ou Palatale: e, i, ö, ü) diye ayrılır. Bundan başka acıraklar bazı dillerde YÜKSEK (Haute), ORTA (Moyenne), ALÇAK (Basse), AÇIK (Ouverte), KAPALI (Fermée), GERGİN (Tendue), SALKIN (Re-laehée), DÜZGÜLÜ (Normale), DÜZGÜSÜZ (Anormale), KESKİN (Aigue), AĞIR (Grave), DURU (Claire), PARLAK (Eclatante), KOYU (Sombre) ve DONUK (Terne) diye ele alınır.

Açınık kısaca anlamı, tanımı

Açınık görevi : Açınıkların ve bazen seslilerin abanıklar için bir dayanak meydana getirmeleri. Kar kelimesinde a, hem k hem de r için, Kart kelimesindeki r ise t için açınık görevindedirler (bk. ündeş)

 

Açınık gövdeli isim çekimi : Bir açınıkla biten isimlerin çekimi: kapı, ka-pı-yı, kapı-ya... gibi.

Açınık kaynaşması : İki veya ikiden fazla açınığın kaynaşıp tek ses halinde çıkması ki silinme, çitişme, toplaşma ve derilme yollarından biriyle olur. Bu kelimelere bakınız.

Açınık öğesi : Açınıklara, ikinliklere, üçünlüklere verilen ortak ad.

Açınık ses : Üflek seslere karşı olarak açınıklara ve ötümlü abanıklara verilen ad.

Açınık yayılışı : Açınık değşiliminin başka bir adı.

Açınıkla girşim : Bir girişim açınığı kullanma olayı.

Açınıklar uyumu : Bazı dillerde ve özellikle Türkçede bir çeşit özümleme:. Bir kelimedeki açınıkların incelik kalınlık yönünden ve kimi vakit bunlarla birlikte olarak düzlük yuvarlaklık bakımından birbirine uygun bulunması. Bir kelimeye gelen ek veya takıdaki açınığın kelimenin son hecesindeki açınığa yukarıdaki bakımlardan uyması.

Açınıklararası abanık : İki açınık arasında bulunan abanık.

Açınıklaşma : Abanık niteliğinde: olan bir sesin açınık niteliği alması.

Açınıklı baştalık : Bir kelimede ilk sesin açınık olması.

Açınıklık : Bir hecenin açınıklardan hangisini almış olduğu bakımından hali.

Açınıklık noktası : Bir hecede açınık görevinin belirdiği boğumlama evresi.

Arı açınık veya ağız açınığı : Geniz sesi vermiyen açımk.

Derli açınık : Bir derilme sonucu olan açmık. bk. Derilme.

Donuk açınık : Ö açınığına denir.

Duru açınık : Keskin açınıklardan e ve i açınıklarına denir.

 

Gür açınık : Ağır açınıklardan a açınığı.

Karma açınık : Dil damağın orta kısmına yaklaştırılmakla çıkarılan ö açınığı.

Kısıltılı açınık : Sönük bir solukla çıkarılan ö açınığı.

Kiplik açınık : Kip meydana getirmeğe yarayan gövde açınığı.

Koyu açınık : Ağır açınıklardan u açınığı.

Kök açınığı veya köksel açınık : Kelime kökündeki açınık.

Önümlü açınık : [Bakınız: Girişim açınığı]. Türkçede olduğu gibi kelimelerin başında bulunan bazı abanıklardan veya abanık öbeklerinden önce getirilen açınık. İskele, İstasyon, Üsküdar, İlimon, irecep'teki baştalık açınıklar gibi.

Özgür açınık : Açık hecelerdeki açınık: Saçak kelimesindeki birinci a gibi.

Parlak açınık : Ağır açınıklardan a açığına denir.

Tarafsız açınık : Söylenişi kesin olmayıp bazen şu ve bazen bu şekilde okunan açınık. Kesin söylenişli olanlara ÖZ AÇINIK (Voylelle franche) denir.

Tıkalı açınık : Kapalı hecelerin açınığı; Sıcak kelimesinin ikinci hecesindeki a gibi.

Yarı açınık : Abanık gibi kullanılan i, u açımkları ki y ve v seslerine yaklaşırlar.

Yüksek açınık : Dil yüksekte tutularak söylenen açınık. [Bakınız: Açınık].

Diğer dillerde Açınık anlamı nedir?

Osmanlıca Açınık : sait