Aşı nedir, Aşı ne demek

Aşı; kimya, Biyoloji, Veteriner alanlarında kullanılan bir kelimedir. Dil bilgisi yönünden Türkçe'de isimsıfat olarak kullanılır.

  • Birtakım hastalıklara karşı bağışıklık sağlamak için vücuda verilen, o hastalığın mikrobuyla hazırlanmış eriyik
  • Bu eriyiğin uygulanması.
  • Bir ağacın dalı veya gövdesi üzerine, aynı familyanın daha iyi bir türünden alınan dal, göz, tomurcuk ve benzerleri parçaları kaynaştırma işi.
  • Bu yolla eklenen parça.
  • Aşılı (bitki).

Yerel Türkçe'deki anlamı:

Eskimiş giysilere yapılan yama, yamalık.

Eskiyen entarinin belden yukarısına geçirilen parça.

Açık renkli sincap.

Armut.

Hayvana sürülen alınışı boya.

Renkli badana toprağı.

Biyoloji'deki anlamı:

Bazı hastalıklara karşı bağışıklık sağlamak için vücuda enjekte edilen ölü ya da zayıf bakteri süspansiyonu. İnokulasyon.

Bir ağacın gövdesi ya da dalına daha verimli olması için aşılanan aynı (otograft) ya da yakın bir türe ait (heterograft) bitki parçası.

Veterinerlikte sözlük anlamı:

Organizmaya verildiğinde bağışık cevabı uyararak enfeksiyon hastalıklarından korunmayı sağlayan immünojen.

Teknik terim anlamı:

Canlı veya ölü mikroorganizmaların tamamı veya bir kısmından, bakteri toksinlerinden veya rekombinant DNA tekniğiyle hazırlanan ve organizmaya verildiğinde bağışık yanıtı uyararak enfeksiyon hastalıklarından korunmayı sağlayan madde.

 

Aşı ile ilgili Cümleler

  • Büyük çaplı aşı kampanyası sayesinde, şehirdeki insanlar kurtarıldı.
  • “Sana yeni aşı güllerimi göstereceğim.”
  • Onlar yeni bir aşı üzerinde çalışıyorlar.
  • Bilim adamları kanser için henüz bir aşı bulmadı.
  • Gripe karşı aşı oldum.
  • Çiçek aşısı. Kolera aşısı. Tifo aşısı.

Aşı ile ilgili Atasözü veya Deyim

aşı olmak (veya vurulmak veya yapılmak) : bağışıklık veya tedavi amacıyla vücuda aşı verilmek.

aşı pişiren yağ olur, gelinin yüzü ağ olur : “güzel şey, iyi gereç kullanılarak meydana gelir, bundan da iş yapana övünme payı çıkar” anlamında kullanılan bir söz.

aşı vurmak (veya yapmak) : bağışıklık veya tedavi amacıyla vücuda aşı vermek.

Aşı anlamı, kısaca tanımı

Alaca aşı : Aşure

Aşı aşmak : Yemek pişirmek.

Aşı çekirdeği : Aşırı doygun bir çözelti ya da aşırı soğumuş bir sıvıya daldırılarak örütlenme sürecini başlatan özdek.

Aşı kağıdı : Aşı olanlara verilen resmi belge.

Aşı karaköy : Bir çeşit kara üzüm.

Aşı otu : Ban otu.

Aşı sonrası : Aşıdan veya aşılamayı takiben oluşan yan etki veya hastalık durum, postvaksinel.

Aşı sonrası ensefalitis : Postenfeksiyöz ensefalomiyelitis.

Aşı sonrası hepatitis : Atlarda en sıklıkla at ensefalomiyelitisine, seyrek olarak da diğer aşı uygulamalarını takiben oluşan klinik olarak sarılık, bağırsak hareketlerinde yavaşlama ve sinirsel bozukluklarla, patolojik olarak da karaciğer nekrozları ve yangısıyla belirgin bozukluk, postvaksinel hepatitis.

 

Aşır aşı : Aşure.

Attenüe aşı : Laboratuvarda veya doğada bulunan, bazı koşullarda hastalık yapma gücünü kaybetmiş fakat bağışıklık verme yeteneklerini koruyan patojen mikroorganizmalardan hazırlanan aşılara verilen ad.

Aydaş aşı : Cılız, gelişemiyen çocukları iyileştirmek için yapılan ilâç, yemek.

Ayran aşı : Arpa ve buğday yarması katılarak yapılan ayran çorbası.

Balta aşı : Yaşlı ağaçlan gençleştirmek için yapılan bir çeşit aşı.

Banım aşı : Sulu yemek, sulu katık.

Bayram aşı : Dini bayramların birinci günü pişirilen et, pilav ve tatlıdan ibaret yemek. Dini bayramlarda bayram namazından sonra bazı zenginlerin çorba, tirit, pilav ve zerdeden ibaret olarak verdiği ziyafet.

Beyram aşı : Kurban ve şeker bayramlarının ilk günü pişen pilav ve kayısı aşı.

Can aşı : Ölü evinde verilen yemek. Kemah.

Cılbır aşı : Bir çeşit sebze yemeği.

Cınğıllı melek aşı : Mercimekli hamur çorbası.

Cimcik aşı : Yoğurtlu hamur çorbası.

Çavuş aşı : Birkaç türlü hububat karıştırılarak yapılan bir yemek.

Çençen aşı : Bir çeşit hamur tatlısı.

Diş aşı : Çocukların, ilk dişi çıktığı zaman, buğday, bakla, fasulye ve nohut pişirilerek yapılan, eş dostla yenilen aş.

Doyum aşı : Herkesin bedava yemesi için yapılan hayrat yemeği.

Döğme aşı : Keşkek denilen yiyecek.

Dutmaç aşı : Ufak ufak kesilmiş hamur suda haşlandıktan sonra pişmiş mercimek ve sarımsaklı yoğurtla karıştırılarak yapılan yemek.

Düğ aşı : İnce bulgurdan yapılan çorba.

Düğül aşı : İnce bulgurdan yapılan çorba.

Ekmek aşı : Kurumuş ve bayatlamış ince ekmek dilimlerini soğan, kıyma ya da bulgurla pişirip, üzerine sarımsaklı yoğurt dökerek yapılan bir çeşit yemek. [Bakınız: epbeyaşı]. Doğranmış ekmeğin üzerine yağlı ve yumurtalı su döküp pişirerek yapılan bir çeşit yemek. Kuru ekmek parçalarına soğan, kıyma ve baharat eklenerek yapılan bir çeşit sulu yemek.

Elma aşı : Elma ile yapılan yemek.

Epbey aşı : Doğranmış ekmeğin üzerine yağlı ve yumurtalı su döküp pişirerek yapılan bir çeşit yemek.

Erik aşı : Döğme aşının içine zerdali atılarak yapılan yemek.

Göce aşı : Bulgur pilavı.

Hedik aşı : Haşlanmış buğday, bulgur, mısır, nohut ve benzerleri şeyler. Pekmezle yarmadan yapılan bir çeşit çorba. [Bakınız: hedik]. Aşure çorbası.

Helle aşı : Un çorbası.

Herle aşı : Yağda kavrulmuş un çorbası, bulamaç.

Hücresiz aşı : Hücrelerin antijenik kısımlarını içeren aşı.

İnaktif aşı : Ölü aşı.

Katma aşı : Yoğurtlu yarma çorbası.

Kelev aşı : Kanatlıda elde edilen kuduz virüsünün Kelev suşundan hazırlanan canlı kuduz aşısı.

Kesme aşı : Kesilmiş hamurdan yapılan çorba.

Kırık aşı : Bulgur pilavı : Kırık aşı pişirelim.

Kölük aşı : Ekşili, etli ve sarımsaklı bulgur lapası. Çekilmiş mercimek, bulgur ve zeytinyağında kavrulmuş soğanla yapılan bir çeşit yemek.

Kulak aşı : Sarmısaklı yoğurt dökülerek yenilen bir hamur yemeği, mantı.

Kuru ekmek aşı : Kuru ekmek, yağ, soğan ve sumakla yapılan bir çeşit yemek.

Malak aşı : Buğday ya da mısır ununu kaynar suya dökerek yapılan ve pekmezle yenilen bir çeşit yiyecek,kaçamak.

Monovalan aşı : Çok sayıda alt tiplere veya serotiplere sahip bir mikroorganizmanın tek alt tipine karşı geliştirilen veya canlıya uygulandığı zaman, canlıyı çoğunlukla geliştirildiği alt tipe karşı koruyabilen aşılar.

Oğlan aşı : Kudret helvasına benzer bir zamk.

Oğmaç aşı : Elle ufalanmış hamurdan yapılan çorba. [Bakınız: omaç].

Ot aşı : Ispanak ve ıspanaktan yapılan yemek. Madımalak yemeği.

Ölü aşı : [Bakınız: ölü yemeği]. Herhangi bir yöntemle inaktif duruma getirilmiş veya öldürülmüş bir enfeksiyon etkeninden yapılan aşı, inaktif aşı. Kimyasal veya fiziksel ajanlarla etkisiz duruma getirilmiş veya öldürülmüş enfeksiyon etkeninden hazırlanan aşı tipi, inaktif aşı.

Pıtpıt aşı : İnce bulgurdan yapılan lapa.

Polivalan aşı : Bir mikroorganizmanın pek çok farklı alt tipleri veya serotiplerine karşı geliştirilen ve canlıya uygulandığı zaman, canlıyı bu mikroorganizmanın oluşturabileceği tüm enfeksiyonlara karşı koruyabilen aşılar.

Salma aşı : Acem yahnisi, boranı.

Semple aşı : Kuduz fiks virüsü verilmiş keçilerden elde edilen kuduz aşısı.

Şallapa aşı : Lahana, bulgur ve yağ ile yapılan yemek.

Tarna aşı : Tarhana çorbası.

Toksoit aşı : Mikroorganizma toksinlerinin bağışıklık sağlamak amacıyla aşı olarak kullanılması.

Tutmaç aşı : Üstüne kavrulmuş kıkırdak dökülerek yenilen bir çeşit hamur çorbası.

Un aşı : Bulamaç, hamur işi.

Aşı boyalı : Aşı boyası renginde boyanmış.

Aşı boyası : İçine karışan demir hidroksit miktarına göre pas sarısı, kızıl veya koyu esmer renk almış gevrek kil.

Aşı taşı : Taş durumundaki aşı boyası.

Çatal aşı : Yeşilmercimek, kuru barbunya, dövme soğan, tereyağı ve baharat kullanılarak hazırlanan bir çorba türü.

Kakma aşı : Tepesi düzgün kesilmiş ağacın bir kenarında açılan üçgen biçimindeki yarığa, ucu aynı şekilde yontulmuş kalemin yerleştirilip aşı bağı ile bağlanması ve aşı macunu ile örtülmesi biçiminde uygulanan bir kalem aşısı.

Karma aşı : Difteri, dizanteri, boğmaca, çocuk felci gibi hastalıklara karşı bağışıklık sağlamak için bütün bu hastalıkların mikroplarıyla hazırlanmış bir yaşına gelinceye kadar bebeklere yapılmış olan aşı.

Yarma aşı : Bitki veya ağaçlarda, kalın çaplı anacın tepesi düzgün biçimde kesildikten ve perdahlandıktan sonra, tam orta yerinden 4-5 santimetre derinliğinde açılan yarığa bir kalem yerleştirilerek yapılmış olan bir aşı.

Diğer dillerde Aşı anlamı nedir?

İngilizce'de Aşı ne demek ? : vaccine, inoculation, transplant, graft