Maddenin halleri nedir, Maddenin halleri ne demek

Maddenin halleri; Kimya alanında kullanılan bir kelimedir.

Kimya'da terim anlamı:

Maddenin katı, sıvı ve gaz olmak üzere üç hali. Plazma hali çoğunlukla maddenin dördüncü hali olarak kabul edilir.

Maddenin halleri hakkında bilgiler

Bir fizik terimi olarak maddenin hali,maddenin aldığı farklı fazlardır. Günlük hayatta maddenin dört farklı halaldığı görülür.Bunlar;katı,sıvı,gaz ve plazmadır. Maddenin başka halleride bilirinir.Örneğin; Bose–Einstein yoğuşması ve nötron-dejeneje maddesi.Fakat bu haller olağanüstü durumlarda gerçekleşir ,çok soğuk ya da çok yoğun maddelerde. Maddenin diğer hallerininde , örneğin quark-gluon plazmalar , mümkün olduğuna inanılır fakar şu an sadece teorik olarak bilinir. Tarihsel olarak,maddenin özelliklerindeki niteleyici farklılıklara dayanarak ayrım yapılır. Katı haldeki madde bileşen parçaları ile (atomlar,moleküller ve iyonlar ile ) bir arada tutulur ve böylece sabit hacim ve şeklini korur. Sıvı haldeki madde hacmini korur fakat bulunduğu kabın şeklini alır. Bu parçalar bir arada tutulur ama hareketleri serbesttir. Gaz halindeki madde ise hem hacim olarak hem de şekil olarak bulunduğu kaba ayak uydurur.Bu parçalar ne beraber ne de sabit bir yerde tutulur. Maddenin plazma hali ise ,nötr atomlarda dahil , hacim ve şekil olarak tutarsızdır. Serbestçe ilerleyen önemli sayıda iyon ve elektron içerirler. Plazma,evrende maddenin en yaygın şekilde görülen halidir. Katılarda parçacıklar (iyonlar, atomlar ya da moleküller) sıkı sıkı bir arada tutulmuştur.Parçacıklar arasındaki bağlanma güçlüdür. Bu yüzden bu parçalar serbestçe hareket edemezler fakat titreşim oluşturabilirler.Bu yüzden bir katı sabittir,belli bir hacmi ve şekli vardır. Katıların şekli sadece bir kuvvet tarafından değiştirilebilir.Örneğin kırılabilir ya da kesilebilir . Örnekte,kristal haldeki katıda, parçacıklar (atomlar, moleküller ya da iyonlar) düzenli bir sırada toplanmışlardır.Birden çok,farklı kristal yapılar vardır ve aynı madde birden fazla yapıya (ya da katı fazda) sahip olabilir. Örneğin, demirin kütle merkezi 912 °C den az sıcaklıkta kübik yapıya sahiptir. 912 ve 1394 °C sıcaklık arasında ise yüzey merkezli kübik yapıya sahipir. Buzun çeşitli sıcaklıklarda ve basınçlarda var olan on beş kristal yapısı bilinir. Camlar ve diğer kristal olmayan yani uzun vadeli diziler hariç kendine özgü billurlaşmıs bir biçimi olmayan katılar termal denge durumunda değillerdir. Bu yüzden bunlar maddenin klasik olmayan hali olarak aşağıda tanımlanmıştır. Katılar eritilerek sıvılara,sıvılarda dondurularak katılara dönüşebilirler. Bunun yanında, katılar direk olarak süblimleşme ile gaz haline dönüşebilirler. Bir sıvı neredeyse sıkıştırılamayacak akışkanlıktadır yani bulunduğu kabın şeklini alır. Fakat basıntan bağımsız olarak,(neredeyse) sabit bir hacimde kalır. Eğer sıcaklık ve basınç sabitse, belli bir hacmi vardır. Bir sıvı erime noktasının üstünde ısıtılırsa ,yani verilen basınç maddenin üçlü noktasından daha yüksek olursa, bu katı sıvılaşmaya başlar. Moleküller arası (ya da atomlar,iyonlar arası) kuvvetlerde önemlidir.Fakat, moleküllerin birbirleriyle ilişki kurması yeterli enerjiye sahiptir ve yapıları hareketlidir. Bu da verilen sıvının tanımlanamaması anlamına gelir ama bulundakları kap ile tanımlanırlar. Hacimleri genellikle katılardan daha büyüktür .En çok bilinen örneği ise su,TheH2O dur. En yüksek sıcaklıkta verilen bir sıvı kritik sıcaklıkta var olabilir.

 

Maddenin halleri tanımı, anlamı

 

Halle : Pekmez kaynatılan büyük kazan. Mısır unundan yapılmış bir çeşit yemek. Un ve pekmezden yapılan bir çeşit helva

Madde : Duyularla algılanabilen nesne. Bir cismi oluşturan öge, öz. Sözlük ve ansiklopedilerde tanımlanan, anlatılan kelime, ad veya konulardan her biri. Yasa, sözleşme, antlaşma vb. metinlerde, her biri başlı başına bir yargı getiren ve çoğu kez rakamla belirtilen bölüm. Boşlukta yer kaplayan, bir kütlesi olan her türlü varlık, özdek. Para, mal vb. ile ilgili şey. Kendi içinde bütünlüğü olan anlatım. Molekül.

Yüzey merkezli kübik yapı : Bir düzlemin 4 köşesinin ortasına beşinci bir atom yerleşmesiyle olusan bir kristal yapı.

Olağanüstü durum : Fevka'l-âde hâl.

Yüksek sıcaklık : Ak sıcaklık aralığındaki sıcaklık.

Kritik sıcaklık : [Bakınız: dönüşül sıcaklık]. Aç bırakılan hayvanlarda enerji gereksinimini artıran çevre sıcaklığı.

Yüzey merkezli : Başlangıç noktası cismin yüzünde alınmış (konsayı ya da ölçü dizgesi).

Erime noktası : Bir katının sıvılaştığı sıcaklık derecesi. Belli basınçta, özdeğin katı ve sıvı evrelerinin devingen dengede bulundukları ve donma noktasıyla özdeş olan sıcaklık. Sabit dış basınç altında saf bir katı maddenin sıvı hali ile dengede bulunduğu sıcaklık. Normal erime noktası tanımında dış basınç 1 atm olarak kabul edilir. Saf maddelerin erime noktaları ile donma noktaları aynı sıcaklıktır. Bir atmosfer basınç altında, bir metalin, katısı ile sıvısının denge durumunda bulunduğu değişmez sıcaklık. Katı bir maddenin sıvı duruma geçtiği sıcaklık derecesi. Katı bir maddenin sıvı duruma geçtiği sıcaklık derecesi olup yağların sertlik derecelerini belirlemede kullanılan bir terim.

Kendine özgü : Bir kimse veya şeye özgü olan, kendine mahsus, kendine has.

Süblimleşme : Süblimleşmek işi.

Uzun vadeli : Süresi uzun olan.

Üçlü nokta : Her özdeğe özgü bir tek değeri olan ve katı, sıvı, gaz evrelerinin birlikte dengede bulundukları durum. Üçlü nokta ile temsil edilen koşullarda, her üç faz birbiri ile dinamik denge halinde olan faz diyagramında, üç faz sınırının kesiştiği nokta.

Olağanüstü : Alışılmıştan, benzerlerinden farklı olan, fevkalade. Harikulade. Beklenmedik bir zamanda yapılan, önceden tasarlanmamış olan, fevkalade.

Akışkanlık : Akışkan olma durumu. Para ve ticaretle ilgili işlemlerde kullanılabilecek durumda olan satın alma gücü, likidite. Kolaylıkla paraya çevrilebilme özelliği fazla olan varlıklar, likidite.

Çoğunlukla : Çoğunluğa dayanılarak, ekseriyetle. Genellikle.

Neredeyse : Hemen hemen. Kısa bir süre içinde.

Serbestçe : Hareketlerine dikkat etmeyen. (serbes'tçe) Serbest bir biçimde.

Farklılık : Farklı olma durumu, ayrımlılık, başkalık. Doğal, toplumsal ve bilince dayanan her olay ve olguyu bütün ötekilerden ayıran özellik.

Sıvılaşma : Bir gazın, basınç altında sıvı duruma geçmesi olayı. Likefaksiyon.

Sıkı sıkı : İyice.

Diğer dillerde Maddenin halleri anlamı nedir?

İngilizce'de Maddenin halleri ne demek ? : states of matter