Dilek şart kipi nedir, Dilek şart kipi ne demek

Dilek şart kipi; Dil Bilimi alanında kullanılan bir kelimedir.

Teknik terim anlamı:

[Bakınız: Gelişimli kipler].

Birleşik cümlelerde, temel cümledeki oluş ve kılışın gerçekleşmesini şarta veya dileğe bağlayan yardımcı cümle yükleminin kipi. Bu kip fiil kök veya gövdesine -sa/-se eki getirilerek kurulur. yap-sa-m, yap-san, yap-sa, yap-sa-k, yap-sanız, yap-sa-lar şeklindedir: Zaten yapılacak şeyin ne olduğunu bilsem, sizinle konuşmam (Tanpınar, Huzur, s. 227). Tacettin mahallesindeki evimizin penceresinden iki yıl evvel bir keşiş hayatı sürdürdüğümüz Çankaya’yı görüyorum; biraz dikkatle baksam, senin evini de göreceğim (Karaosmanoğlu, Erenlerin Bağından, 8.94). Nerede olsan ve nasıl gelsen ben seni tanırım (Karaosmanoğlu, göst.e., s. 63). Bir dost bulsam, onunla düşündüklerimi münakaşa edebilsem, ne iyi olurdu (S.F. Abasıyanık, Bütün Eserleri, s. 142). ve benzerleri karşılığı istek kipi, şart kipi.

Dilek şart kipi kısaca anlamı, tanımı

Kipi : Uygun, tıpatıp gelen. Şık, zarif, biçimli. Boyunduruk ortasına kayışı kaydırmamak için geçirilen ağaç. Kayışın kaymaması için boyunduruğun ortasına geçirilen ağaç parçası

Dilek : Bir kimsenin dilediği şey, istek, talep, temenni, rica, murat.

Şart : Olması başka durumların gerçekleşmesini gerektiren şey, koşul. Temel kural belgesi.

 

Şart kipi : Bir oluş ve kılışın şart biçiminde düşünüldüğünü anlatan, dilek görevi de yapan tasarlama kipi.

Gelişimli kipler : Mastarlarındaki anlamdan başka ikinci bir anlam daha taşıyan kipler, ki yapılarında soyut fiilin yer almış olup olmadığına göre Gelişimli bileşik kip ve Gelişimli yalın kip halinde olurlar. Gelişimli yalın kipler ve örnekleri:. GEREKLİK KİPİ (Vücubi s. M. nécessitatif présent): Gelmeli. BUYURUM KİPİ (Emir s. M. impératif): Gel, gelsin. DİLEK KİPİ (İltizamı s. M. Désidératif) Gele. BAĞIMLI KİP (İnşai s. M. subjonstif): ...ki geleyim, ...ki gelsin (bk. Bağımlı kip). Gelişimli bileşik kipler ve örnekleri:. KESİNLİK KİPİ: Gelmiştir, geliyordur. BİLEŞİK GEREKLİK KİPİ (Vücubi hikâye s. imparfait du nécessitatif): Gelmeli idi. KESİNLİ GEREKLİK KİPİ: Gelmelidir. İMİŞ'Lİ GEREKLİK KİPİ (Vücubi rivayet s. Dubitatif du nécessitatif présent et Dubitatif de l'imparfait du nécessitatif), Gelmeli imiş. ŞARTLI GEREKLİK KİPİ (Vücubi şart s. Suppositif du nécessitatif présent) Gelmeli ise. 1. BİLEŞİK BUYURUM KÎPİ : Gelsindi (?). 1. İMİŞ'Lİ BUYURUM KİPİ: Gelsinmiş. 1. Fiilin anlamına, yerine göre ya bir söylenti, ya bir nakil, ya zamanında belirsizlik ya da "farkında olmayış" fikri katan ASIL İMİŞ'Lİ KİP (Rivayet s. M. dubitatif): Gelmiş imiş, geliyor imiş... 1. ŞART,VARTANIYIŞ veya VARSAYIŞ KİPİ (Şart s. M. conditionnel ou suppositif): Gelmiş ise, gelirse... 1. BİLEŞİK DİLEK KİPİ (iltizama, hikâye s. imparfait de l'optatif): Gele idi. 1. İMİŞ'Lİ DİLEK KİPİ. (iltizami rivayet s. Dubitatif de l'imparfait de l'optatif): Gele imiş. 1. DİLEK ŞART KİPİ (M. Désidératif conditionnel): Gelse (=gele ise). Bak, Katmerli kipler. 1. Bunlardan başka, bazı dillerde olduğu gibi bizde de gelecek zaman şekli buyurum kipi yerinde kullanılabilir, ki buna YÖNERGELİ KİP M. injonctif) denir: Sen bu işi bugün bitireceksin, bitirmeden gitmiyemeksin gibi. Ayrıca İstemli, Oylaşımlı, öngörülü, Buyursamalı, Olanaklı şart ve Olanaksız şart kipleri de vardır, bunlara ve Ulaç maddesine Bkz.

 

Birleşik cümle : Bir veya birkaç yan cümle veya ara cümle ile bir temel cümleden kurulan cümle, birleşik tümce.

Gerçekleşme : Gerçekleşmek işi, tahakkuk.

Temel cümle : Birleşik veya girişik cümlelerde, yan cümle, ara cümle ve iç cümlelerin bağlı olduğu asıl yargıyı belirten cümle, temel tümce.

İstek kipi : Fiile istek, niyet kavramları veren tasarlama kipi; yapılan işin istendiğini veya o işe niyet edildiğini gösteren ve -(y)-AyIm, -(y)-AlIm, -(y)-AsIn, -(y)AsInIz, -SIn / -SUn, -SInlAr / -SUnlAr ekleriyle kurulan kip: || Yok artık ben gideyim de sen gelirsin, birlikte döneriz, dedim (M. Ş. Esendal, Ev Ona Yakıştı, s. 52). || Ah! Ne olur bütün güneşler batmadan bir türkü daha söyliyeyim bu yerde (O. V. Kanık, Bütün Şiirleri, s. 26). || — Hayır… Önemi yok… şöyle oturunuz… çay söyliyeyim (K. Tahir, Esir Şehrin İnsanları, s. 155). Sizler dünyayı göresiniz diye, gece demeyip gündüz demeyip çalışacaktı (S. Çokum, Karanlığa Direnen Yıldız, s. 14). Şu Horhor'daki babadan kalma dükkânı da satıp üstüne koyalım, inekçilik yapalım, ne dersin? (H. Taner, Şişhaneye Yağmur Yağıyordu, s. 126) vb.

Tacettin : Dinin tacı. Ankara ilinde, Kırbaşı bucağına bağlı bir bölge.

Bağlayan : Temelde döviz kurları olmak üzere, altın, faiz, narh gibi fiyatların belirli bir düzeyde sabitleştiren.

Birleşik : Bir araya gelmiş, birleşmiş olan, müttehit.

Münakaşa : Tartışma.

Yardımcı : Yardım eden veya gerektiğinde yardım edecek olan kimse vb., muavin, muin, yaver, asistan. Yardımı olan (şey).

Tanpınar : Şafak vakti gibi parlak, temiz kimse.

Dikkatle : Dikkatli bir biçimde.

Gelişim : Gelişme işi. Aksiyon. Serpilip büyüme. İlerleme, inkişaf, tekâmül.

Mahalle : Bir şehrin bir kasabanın, büyükçe bir köyün bölündüğü parçalardan her biri. Bu parçalarda oturan insanlarn tamamı.

Konuşma : Konuşmak işi. Görüşme, danışma, müzakere. Dinleyicilere bilim, sanat, edebiyat vb. konularda bilgi vermek için yapılmış olan söyleşi, konferans.

Diğer dillerde Dilek şart kipi anlamı nedir?

İngilizce'de Dilek şart kipi ne demek ? : desiterative