Efe nedir, Efe ne demek

  • Yiğit, özellikle Batı Anadolu köy yiğidi, zeybek
  • Ağabey.
  • Kaptan.
  • Kabadayı.

"Efe" ile ilgili cümle

  • "Düğünevinin avlusuna girerken yeni düze inmiş efeler gibi nara attı." - Ö. Seyfettin

Yerel Türkçe anlamı:

Gelinin kayınbiraderini çağırmak için kullandığı sözcük.

2.bk. ede (I)-4.

Ağabey

Dede.

Kadın erkek arasında kullanılan çağırma ünlemi.

Baba.

Çoban köpeği.

Büyük kayın

1.bk. ede (I)-

Evsiz barksız, işsiz güçsüz.

Kadınların fes çevresine bez, yağlık sararak yaptıkları bir çeşit baş bağı: Efe bağladım.

Gösteri Sanat terimi olarak anlamı:

Türk gölge oyunu ile Ortaoyunu'nda görülen kabadayı tipi. Bunlara zeybek de denir. Heybetli görünüşleri ve mertlikleri ile kavgaları ayırır, sorunları çözümler.

(Ortaoyunu) : Ortaoyunu ile Türk Gölge Oyunu'nda görülen kabadayı tipi. Bunlara Zeybek de denir. Heybetli görünüşleri ve mertlikleri ile kavgaları ayırır, sorunları çözümlerler.

Tiyatro'daki terim anlamı:

(Kar. Ort. O.) Karagöz ve Orta oyununda Batı Anadolu zeybek tipi.

Efe isminin anlamı, Efe ne demek:

Erkek ismi olarak; Batı Anadolu köy yiğidi. Ağabey. Kabadayı.

Gezilecek görülecek bir yer, şehir olarak tanımı:

Afyon şehri, Şuhut ilçesi, merkez bucağına bağlı bir yerleşim yeri.

 

Efe hakkında bilgiler

Efe sözcüğünün kökeni hakkında değişik teoriler vardır. Bir teoriye göre yunanca kökenli oldugu Bir diger teori ise kelimenin "büyük kardeş" anlamına gelen bir türkçe sözcük olan "Eke"den gelmiş olabileceği düşüncesidir.

Efe veya zeybek kurumu ilk defa 16 ncı yüzyılda Osmanlı İmparatorluğunda otorite boşluğundan kaynaklanan Celali Ayaklanmaları sırasında görülür. Daha sonraları yerel baskılar ve haksızlıklara karşı ayaklanarak dağa çıkan kimselere efe veya zeybek dendiğini görüyoruz. Efelerin kendine özgü giysileri ve geleneksel yapılari bu dönemde ortaya çıkmaya başlar. Günlük giyimden ayrılan ve zeybek yaşamında rahat hareket etmeye yarayan giysi türü ve silahlar kabul görmüştür. Örneğin dönemine gore kısa sayılan bir tür pantolon olan potur ve yakın mesafe çatışmasında çok yararlı olan bir tarafı ve ucu keskin yatağan gibi.

19. yüzyıl boyunca efelerin devlet otoritesi ile inişli çıkışlı bir ilişkileri olmuştur. 93 Harbi'nde cepheye gitmeleri karşılığında haklarında "umumi af" ilan edilen ve cephelerde büyük yararlıklar gösteren zeybekler döndüklerinde, af vaatlerinin tutulmadığını görerek dağlara geri dönmeye başlamışlardı. 1879’dan itibaren eşkıyalık Ege Bölgesi’nde tekrar salgın haline gelmiş ve hükümet bunlara karşı hiçbir şey yapamaz olmuştu. Bu dönemde Yörük Osman, Çakırcalıoğlu Ahmet Efe (Çakırcalı Mehmet Efe'nin babası), Deli Memet, Büyük Cerit, Küçük Cerit, Çallı Veli, Koca Arap, Parmaksız Arap, Harputlu Ömer, Piç Osman ve Bakırlı çeteleri en tanınmış olanlardı. Öte yandan Karabacak, Karayotoğlu Nikola, Hambrikoğlu Panayot, Seyrekköylü Nikola, Kaptan Andreya, Kaptan Aleko, Kaptan Foti ve Kaptan Sokrat gibi Rum çeteleri de Ege dağlarında taşkınlıklar yapmaktaydılar. Kıbrıslı Mehmet Kamil Paşa, olağanüstü İzmir valiliği esnasında, yerli çeteleri düze indirip, bir tür koruculuk sistemi içinde kır serdarı olarak görevlendirerek, Rum çetelerini ortadan kaldırmaya çalışmış ve bunda da kısmen başarılı olmuştur. Efeler devletle uzlaştıklarında, çoğu Ege Adaları'ndan gelerek Ege Bölgesi'nde kan kusturan Yunanistan destekli Rum eşkiyanın hakkından gelebilen tek güç olarak kendilerini göstermişlerdir. Ancak bu çabalar sonradan İzmir valisi olan Hacı Naşit Paşa'nın efelere (Türk asilere) topyekun tuzak kurarak büyük kısmını imha etmesi üzerine sonuçsuz kalmıştır. Nail Moralı'nın 20. yüzyıl başı Ege Bölgesi ve İzmir'e ilişkin anılarında da, özellikle Çakırcalı Mehmet Efe'nin öldürülmesinden sonra Rum eşkiyanın bütünüyle azdığı kaydedilmektedir.

 

Efeler, Birinci Dünya Savaşından sonra Türkiye'nin işgalinde Yunan kuvvetleriyle karşı karşıya gelmiş ve dağdan inerek Milli Mücadeleye katılmışlardır. Cumhuriyetin ilanından sonra hizmetleri nedeniyle kendilerine ordu rütbesi ve İstiklal Madalyası verilen efeler, bu tarihten sonra yasadışı eylemlerini bırakarak tarihteki yerlerini almışlardır.

Efe tanımı, anlamı:

Ağabey : Saygı ve sevgi göstermek üzere yaşça büyük olan erkeklere söylenen bir seslenme sözü. Büyük erkek kardeş, ağa, aka, ede, efe.

Kabadayı : Kendine özgü namus kurallarını esas alıp toplum kurallarının dışına çıkarak zorbalık yapan kimse. Yürekli. Bir şeyin en iyisi, başta geleni.

Kaptan : Takım oyunlarında takımı temsil eden kimse. Yolcu otobüsü sürücüsü. Gemi yönetimiyle ilgili en yüksek görevli. Kaptan pilot. Balkanlarda çete savaşı yapan milis gücünde çarpışan kimse, efe.

Diğer dillerde Efe anlamı nedir?

İngilizce'de Efe ne demek? : [Efé] adj. brave, courageous

Almanca'da Efe : schneidiger junger Kerl, der Freischärler

Rusça'da Efe : n. брат: старший брат (M), храбрец (M)