Gerçek özne nedir, Gerçek özne ne demek

Gerçek özne; Dil Bilimi alanında kullanılan bir terimdir.

Teknik terim anlamı:

İğreti ve görünürde özneye karşı olarak fiilin gerçekten yapıcısı olan özne.

Edilgen fiillerle kurulmuş olan cümlelerde açıkça söylenmediği için örtülü kalan, ancak, mantık yoluyla bilinen ve işi yapan gerçek özne: Ağaçtaki kaysılar (yabancılar tarafından) toplanmış; Kitabın kapağı (senin tarafından) yırtılmış; Gelecek yıl (yetkililerce) başka bir yere gönderileceksin ve benzerleri Bu cümlelerdeki yabancılar, sen, yetkililer kelimeleri mantıkça bilinen görünmez öznelerdir. Karşıtı görünür özne durumundaki gramerce özne’dir.* Bunlara bk.

Gerçek özne anlamı, kısaca tanımı

Gerç : Eğlenme, alay

Gerçek öz : (Horney) Her bireyin içinde yapıcı ve sağlıklı gelişme için yararlanılıp harekete geçirilebilecek erke kaynağı.

Gerçek : Yalan olmayan, doğru olan şey, hakikat. Aslına uygun nitelikler taşıyan, sahici. Yalan olmayan. Doğruluk. Doğadaki gibi olan, doğayı olduğu gibi yansıtan. Düşünülen, tasarımlanan, imgelenen şeylere karşıt olarak var olan. Bir durum, bir nesne veya bir nitelik olarak var olan, varlığı inkâr edilemeyen, olgu durumunda olan, özbeöz, hakiki, reel. Yapay olmayan. Temel, başlıca, asıl. Gerçeklik.

 

Özne : Bir cümlede bildirilen işi yapan, yüklemin bildirdiği durumu üzerine alan kimse veya şey, fail, süje: Çocuk uyudu. Çocuk henüz küçüktür cümlelerinde çocuk sözü öznedir. Bilinci, sezgisi, düş gücü olan, bazı filozoflara göre de dış dünyaya karşıt olan birey.

Gramerce özne : Edilgen fiillerle kurulmuş olan cümlelerde, cümlenin öznesi gibi görünen fakat gerçekte nesnesi olan kelime ve kelime grupları, cümle yapısına göre görünürde olan özne: Getirilen kitaplar (postacı tarafından) bulunamadı. Çocuklar (bakıcılar tarafından) doyuruldu. Bahçe dün akşam (bahçıvan tarafından) sulanmadı. İsmailin ölüm haberi zaman ile konağa yayılmıştı (R. N. Güntekin, Kızılcık Dalları, s. 101). Bütün çocukların peşinde koşmaktan turşusu çıkmış olan ihtiyar lalanın karanlık bir köşede horladığı işitiliyordu (R. N. Güntekin, Kızılcık Dalları, s. 20). Artık şüphe yoktu, karısı kötülemiş. Şakir Efendinin asıl fikrince komşu namusu heder edilmişti (R. H. Karay, Memleket Hikâyeleri: Komşu Namusu, s. 99). Parka yollar yapılmış, içme suyu getirilmiş… Kadın berberi açılmış. Adını Şehir Palas koydukları güzel bir otel açılmış. Karşıtı gerçek özne’dir. buna bk.

Görünmez özne : Edilgen fiillerle kurulmuş olan cümlelerde açıkça söylenmediği için örtülü kalan, ancak, mantık yoluyla bilinen ve işi yapan gerçek özne. Karşıtı gramerce özne durumundaki görünür öznedir: Ağaçtaki kaysılar (yabancılar tarafından) toplanmış; Kitabın kapağı (senin tarafından) yırtılmış; Gelecek yıl (yetkililerce) başka bir yere gönderileceksin ve benzerleri Bu cümlelerdeki yabancılar, sen, yetkililer kelimeleri mantıkça bilinen görünmez öznelerdir. Karşıtı gramerce özne durumundaki görünür özne’dir. Buna ve gramerce özne’ye bk.

 

Edilgen fiil : Türkçede ünsüz ile biten fiillere -(i)l eki, son sesi -l olan veya ünlü ile biten fiillere -(i)n- eki getirilerek kurulan, gerçek öznesi belli olmayan, sözde özne ile kullanılan fiil, edilgen, meçhul: yaz-ıl-mak, oku-n-mak, tanı-n-mak vb.

Görünür özne : Edilgen fiillerle kurulmuş olan cümlelerde, cümlenin gramer açısından görünürde olan öznesi, sözde özne: parka yollar yapılmış, içme suyu getirilmiş ve benzerleri Ayrıntılı bilgi için bk. gramerce özne, krş gerçek özne, görünmez özne.

Yabancılar : Balıkesir şehri, Burhaniye ilçesi, merkez nahiyesine bağlı bir yer.

Yırtılmış : Yırtık duruma gelmiş. Yırtık, utanmaz.

Görünürde : Dıştan bakınca, görünüşe göre, ortada, meydanda.

Gerçekten : Gerçek olarak, cidden, hakikaten, sahi, sahiden, filhakika, filvaki.

Gerçekte : Aslında, tam anlamıyla, hakikatte.

Yabancıl : Uzak, yabancı ülkelerle ilgili, bu ülkelerden getirilmiş, egzotik.

Mantıkça : Mantık bakımından, mantığa göre, mantıken.

Görünmez : Görünmeyen, beklenmeyen.

Söylenme : Söylenmek işi.

Gelecek : Daha gelmemiş, yaşanacak zaman, istikbal, ati. Zaman bakımından ileride olması, gerçekleşmesi beklenen, müstakbel.

Görünür : Görünen, gözle görülebilen. Belli, apaçık göze çarpan.

Diğer dillerde Gerçek özne anlamı nedir?

İngilizce'de Gerçek özne ne demek ? : logical subject

Fransızca'da Gerçek özne nedir ? : sujet réel