Ruhbilim nedir, Ruhbilim ne demek

Ruhbilim; Eğitim, Psikoloji alanlarında kullanılan bir sözcüktür.

Eğitim alanındaki anlamı:

Organizmanın, özellikle insan organizmasının çevreye uyması ile ilgili sorunları inceleyen bilim.

İnsanların duyum, heyecan, usavurma, algılama ve benzerleri özellikleri üzerinde araştırmalar yapan bilim.

İnsanın ruhsal yaşamını etkileyen koşulları, etkenleri ve sorunları inceleme konusu yapan bilim.

Psikoloji'deki anlamı:

Davranış, anlıksal süreçler ya da kişilikle uğraşan bilim.

Ruhbilim hakkında bilgiler

Psikoloji (Yunanca ψυχολογία, psihologia: psikoloji), insan davranışları ve zihinsel süreçleri ile birlikte bunların altında yatan nedenleri inceleyen ve araştıran bilim dalıdır. Psikoloji diğer bilimlere kıyasla çok daha kısa bir geçmişe sahiptir. Bu kısa süre içinde psikoloji değişik biçimlerde tanımlanmıştır. İlk tanım insan zihninin yapısının incelenmesi biçimindeydi. İnsan zihnini gözleyebilmenin olanaksızlığı karşısında psikologlar, psikolojiyi "gözlenebilen davranışların bilimsel incelemesi" biçiminde tanımlamışlardır. İnsan zihninin davranış üzerindeki etkisini kabul etmeyen bu yaklaşıma, psikoloji içinde tepki oluşmaya başlamış, bellek süreçleri ve düşünme gibi zihinsel işlevleri inceleyen bilişsel psikoloji ortaya çıkmıştır. Bu gelişmeler günümüz psikolojisinin tanımını etkilemiştir. Modern psikoloji günümüzde, davranışı ve davranışın altında yatan süreçleri bilimsel olarak inceleyen çalışma alanı olarak tanımlanır. Bilişsel süreçleri doğrudan gözleme olanağı yoktur; organizmanın davranışları gözlenerek ya da nörolojik bulgular kullanılarak onların varlığı saptanır. İnsanın, bir canlı olarak çevresine uyum sağlama ve kendi içinde dengeli bir şekilde gelişme eğilimi vardır. Psikoloji de elde ettiği yasaları yine insana uygulayarak onun davranışlarını açıklamaya, önceden kestirmeye çalışır. Böylece, insana bu gelişim ve uyum sürecinde yardımcı olabilir. Günümüzde psieyacan, bellek, düşünme ve öğrenme konularında elde edilen psikolojik bilgilerin eğitim alanında kullanılmasıyla bu alanda başarı yükselmiş, daha sağlıklı, daha yeni bir eğitim anlayışı gelişmiştir. Ayrıca Türkiye Eğitim Bilimleri Psikolojik Danışma ve Rehberlik ya da dengi bir bölümden diploma alanlar, eğitim fakültesi mezunu olarak resmi kurumlarda veya özel eğitim öğretim kurumlarında rehber öğretmen- psikolojik danışman olarak çalışmaktadırlar.

 

Ruhbilim anlamı, kısaca tanımı

Anlama ruhbilimi : Ruhsal süreçlerin betimleme yoluyla değil, sezgisel biçimde anlaşılması gerektiğini savunan Alman ruhbilim akımı

Askerlik ruhbilimi : Silâhlı kuvvetlere alınacak kimselelerin seçiminde, yetiştirilmesinde ve görevlendirilmesinde; ordunun barış ve savaş sırasında içgücünün sağlam tutulmasında uyulması gereken ruhsal ilke ve yöntemleri inceleyen ruhbilim kolu. Silâhlı kuvvetlerin ruhbilimle ilgili sorunlarını çözümlemek için geliştirilen uygulamalı bir ruhbilim dalı.

 

Bebeklik ruhbilimi : Birinci yaş süresindeki gelişimi inceleyen ruhbilim dalı.

Biçim ruhbilimi : Ruhbilimsel olayların parçalanamaz, işlek bir bütün ya da biçim olduğunu savunan görüş. (Biçimi yaratan, öğelerin toplamı değil, biçimle olan ilişkileridir.).

Bilimsel ruhbilim : Gerçeklerin araştırılmasında bilimsel yöntemleri kullanmaya öncelik veren ruhbilim türü.

Bireysel ruhbilim : Bireyler arasında var olan ayrılıkları konu alan ruhbilim dalı. Alfred Adler'in, hastalık belirtilerinin gözlemlerine önem veren, bireysel ayrılıklar üzerinde duran ruhçözümsel kuramına verilen ad. Olgu incelemeleri ve ayrılıklar yöntemini kullanarak bireyi betimsel bir biçimde inceleyen ruhbilim türü. Adler okulunun, bireyin eşsizliği ve anagüdü olarak davranışlarının öncelikle üstünlük ya da yeterlik güdüsünce yöneltildiği görüşüne bağlı ruhbilim akımı.

Budunsal ruhbilim : Özellikle ilkel durumda olan ırkları ve ulusları karşılaştırmalı bir yöntemle inceleyen ruhbilim dalı.

Çevre ruhbilimi : Nesnel ve toplumsal çevrenin hangi öğe ve parçalarının belirli bir dönem içinde bireyin yaşam alanını oluşturmak için amaçlara ve engellere dönüşebileceğini belirlemeğe çalışan ruhbilim türü.

Çözümsel ruhbilim : Ruhsal yaşantımızın temel görevlerini bulmak, önem sırasına göre dizmek, bunları oluşturan parçalara ayırmak ve sonra birbiriyle ve ruhbilim alanıyle ilişkilerini bulmaya çalışarak insan davranışını dizgeli olarak inceleyen ruhbilim dalı.

Davranışlararası ruhbilimi : (Kantor) Ruhbilimde karşılıklı davranış durumlarında etmenlerden birinin canlı olması gerektiğini savunan görüş.

Deneysel ruhbilim : İnsan davranımının araştırma konusu yapılabilecek yönlerini deneysel yöntemlerle inceleyen ruhbilim dalı. Ruhsal olayları deneysel yöntemlerle inceleyen ruhbilim dalı.

Deneyüstü ruhbilim : Davranımları açıklamak için geliştirilen kuramsal ilkeler; varsayımlar ve sanılar ile deneysel ruhbilim verilerini tamamlayan herhangi bir görüş. Zihin ve zihnin kaynağı, görevi, yapısı ve benzerleri ile deneyle doğruluğu tanıtlanamayan konular üzerinde kuramsal açıklama ve yorumlar yapan ruhbilim.

Derinlik ruhbilimi : Davranış ve uyumu yönelten ruhsal güçlerin bilinçaltında bulunduğunu savunan ruhbilim türü.

Dil ruhbilimi : Bir dili meydana getiren varlıklardaki değişikliklerin zihin ve düşünce ile ne dereceye kadar ilgili bulunduğunu araştıran ruhbilira kolu.

Din ruhbilimi : Doğaüstüne inanmaya ilişkin coşkusal yaşantıları, dinsel öğretinin doğurduğu duygu ve coşkuları, dinsel uyarma, korku yerleştirme ve benzerleri araçları inceleyen bir toplumsal ruhbilim akımı.

Dirik ruhbilim : Genellikle ruhsal çözümleme yönteminden yararlanarak ruhsal gelişimi, değişmeyi, güdüleri ve özellikle zihin basamaklarını inceleyen ruhbilim.

Diriklik ruhbilimi : Dürtü ve güdüleri temel kavram olarak kullanan ya da neden-sonuç bağlarına önem veren ruhbilim türü.

Duyum ruhbilimi : Uyaranların fiziksel özellikleriyle uyardıkları tepkilerin fiziksel özellikleri arasındaki ilişkiyi nicelik açısından inceleyen ruhbilim dalı.

Düzgüsüzlük ruhbilimi : Kişilerdeki davranış bozukluklarını ve davranış gücü yetersizliklerini inceleyen ruhbilim dalı.

Eğitim ruhbilimi : Eğitimle ilgili ruhsal sorunları inceleyen; araştırmaların sonunda elde edilen bulgulara dayanılarak saptanan ilke ve kurallardan çocuklar ile yetişkinlerin eğitimlerinde nasıl yararlanılacağını gösteren ruhbilim dalı. Öğrenme sürecini ve bu sürecin niteliklerini ayrıntılarıyle inceleyen ruhbilim alanı. Eğitim uygulamaları ve bunlarla ilgili sorunların çözümünde yararlanılan ruhbilim bulgu ve ilkeleri; bu konuda kuramsal ve uygulamalı araştırmalar yapan ruhbilim dalı.

Endüstri ruhbilimi : Endüstri ve iş yerlerinin sorunlarını, ruhbilimin bulgu ve yöntemleri ile inceleyen, elde edilen bulguları da verimliliğin arttırılmasında kullanan bir ruhbilim dalı.

Ergenlik ruhbilimi : 14-18 yaşları arasındaki gençlerin bedensel, anlıksal, duygusal ve toplumsal gelişimlerini inceleyen ruhbilim dalı.

Fizyolojik ruhbilim : Genel ruhbilimin, beden yapısı ile görevleri arasındaki ilişkileri inceleyen ve bu ilişkiler sonucu ortaya çıkan davranımları araştıran kolu. Fizyoloji süreçleriyle davranışlar arasında ilişki kuran bir ruhbilim dalı.

Gelişim ruhbilimi : Bebeklik döneminden yaşlılık çağına dek insan davranımının belirgin ve önemli özelliklerini inceleyen ruhbilim dalı.

Genel ruhbilim : İnsan davranımının bütün yönlerini her bakımdan inceleyen; belli ruhsal dönemlerin ya da uygulamaların özellikleri yerine ruhbilimin ilk, temel ve evrensel ilkeleri ile kavramları üzerinde duran ruhbilim dalı. Ruhbilimin, bireyler ve sınıfların özelliklerini değil, insan için gerçek ve geçer olan genel sorunları, yöntemleriyle birlikte inceleyen dalı.

Genetik ruhbilim : Genellikle çocukluk ve ergenlik dönemlerine ilişkin davranımların kaynağı ve nitelikleriyle uğraşan ruhbilim dalı bk. gelişim ruhbilimi.

Gensel ruhbilim : Birey ya da türü, başlangıç ve gelişimi açısından incelemeyi konu edinen ruhbilim.

Geştalt ruhbilimi : Yaşantıların birbirinden ayrı olarak değil de birimler halinde incelenmesi gerektiğini; özgül uyaranlar ne olursa olsun organizmanın her zaman bütün olarak tepkide bulunduğunu ileri süren ruhbilim görüşü.

Görgül ruhbilim : Anlığı etkinlik durumunda iken incelemeyi amaçlayan, anlığın ne olduğunu değil, neleri nasıl başardığını araştırmayı konu edinen ruhbilim türü.

Halk ruhbilimi : Halk kültürünü oluşturan kişilerin ve yığınların ruhsal durumlarını, olaylar karşısındaki etki ve tepkilerini, davranış biçimlerini inceleyen halkbilim alanı. bk. halk kültürü, karşılığı köylü ruhbilimi.

Hayvan ruhbilimi : Hayvan davranımlarını deneysel yöntemlerle inceleyen ve inceleme sonuçlarını çok kez insan davranımları açısından da değerlendirmeye çalışan ruhbilim kolu. Davranışın incelenmesinde hayvanları denek olarak kullanan, bu hayvanların davranışını araştırma konusu yapan ruhbilim dalı.

İşlem ruhbilimi : (Brentano) Ruhsal ya da anlıksal açıdan varlıkları ve olayları tanımak, hoşlanmak - hoşlanmamak, değerlendirmek gibi görüntülerle ilgili konu ve görüşleri ele alan ruhbilim dalı.

İşlevsel ruhbilim : Anlıksal görüntüleri süreçler ve etkinlikler olarak tanımlayan, bu etkinliklerle görevlerin yararlılığına önem veren ruhbilim.

Kişiliksel ruhbilim : Bütün ruhsal etkinlik ve görevlerin belirli bir kişinin yaşamıyle ilişkili olduğu ve bu görevleri kişiden kopmuş soyutluklar olarak değerlendirmenin yanlış olduğu görüşünü savunan ruhbilim türü.

Klinik ruhbilim : Bir kimsenin davranımsal bozukluklarını ve kişisel özelliklerini ölçme, çözümleme ve gözleme yöntemlerinden yararlanarak ortaya çıkaran, özel eğitim konusunda tanısal çalışmalar ve düzeltici programlar için yararlı ilkeler geliştiren bir ruhbilim kolu.

Köylü ruhbilimi : Halk kültürünün bir kolu olan köylü kültürünü yaratan insanların ruhsal durumlarını inceleyen bilim dalı. bk. halk kültürü, kırsal toplum, karşılığı halk ruhbilimi.

Kültür ruhbilimi : Ruhbilimi temel bir toplumsal bilim sayan, amaç ve yöntemlerinin doğa bilimlerinden ayrı olması gerektiğini benimseyen görüş. (Nedenlerin araştırılması yerine anlamayı amaç edinir.).

Kültürel ruhbilim : Ruhbilimsel görüş açısını temel alarak yapılan kültür çözümlemesi. Kültür ve kişilik arasındaki karşılıklı etkileşimin budunbilimsel açıdan incelenmesi.

Matematiksel örnek ruhbilim : Ruhbilim veri ve bulgularının matematik, sayıbilim kavram ve örneklerine göre düzenlenmesi gerektiğini savunan ruhbilim türü. Davranışı matematiksel örneklerle açıklamayı amaçlayan ruhbilim dalı.

Nesnel ruhbilim : Ruhbilimin konusunu yalnız yeterli gözlemcilerin gözleyebilecekleri görüntü ve olaylarla sınırlandıran bir ruhbilim akımı.

Okul ruhbilimcisi : İlk ve orta dereceli okullarda okuyan öğrencilerin ruhsal sorunlarını çözmek, okulda karşılaşılan önemli disiplin sorunlarında ilgililere yardım etmek ile görevli kimse. Ruhbilimde uzmanlık edinerek bu beceri ve yeterliğini okul sorunlarının incelenmesi ve çözümünde kullanan kişi.

Örgensel ruhbilim : Beden-ruh ayırımını benimseyen ve ruhbilimin, organizmanın görevlerinden oluştuğuna inanan birbirinden oldukça değişik türlü ruhbilim akımlarına verilen ad.

Öz ruhbilimi : Kişiyi kendiliği açısından tanımlayan, anlıksal etkinlikler ve davranışları kendimizle ilişkili tavır ve tutum değişmeleriyle açıklayıp yorumlayan ruhbilim türü.

Ruhbilim çizelgesi : Davranışa ilişkin olgu ve süreçlerin ölçülmesi amacıyla geliştirilmiş ölçü araçlarına verilen ad.

Ruhbilim kliniği : Kişilik ya da davranım bozukluklarının tanımlanması ve giderilmesi için kurulan, içinde ruhbilimcilerin türlü testler, ölçme ve tanıma gereçleri ile özel eğitim gereksindiren çocukları da inceledikleri bakımevi.

Ruhbilim okulları : Ruhbilimin konusu ve yöntemleri ile ilgili olarak ileri sürülen türlü görüş ve dizgeler. (Yapısal ruhbilim, görevsel ruhbilim, davranış ruhbilimi, derinlik ruhbilimi gibi.).

Ruhbilim ötesi : Bugüne dek düzgülü ruhbilimin inceleme alanı içine girmeyen (uzaduyum, ruhlarla bağlantı kurma, görünmezden haber verme gibi) ruhsal olayların gerçeklik durumunu ve niteliklerini incelemeye çalışan bir ruhbilim alanı.

Ruhbilimce sıra : Konuşanın ruh durumunu gösteren kelime sırası.

Ruhbilimci : Ruhbilim alanında araştırmalar yapan ve ruhbilim yöntemlerini uygulayan kimse. Ruhbilimin herhangi bir dalında derinliğine eğitim gören ve öğrendiği bilgi ve becerileri belirli bir biçimde uygulayan kişi.

Ruhbilimci okul : Toplumsal olayları anlamamızı ve açıklamamızı sağlayacak kilidin, bireylerin ve toplulukların ruhsal yaşamında yer aldığını savunan görüş.

Ruhbilimcilik : Ruhbilimini, felsefenin ve insan bilimlerinin temeli ve başlıca konusu sayan görüş. Toplum olaylarını, ruhsal yönlerden açıklamak eğilimi gösteren akım. Ruhbilimin ileri sürdüğü görüşleri eleştirel, toplumbilimsel ve mantıksal görüşlerden üstün tutmak isteği.

Ruhbilimsel gerekircilik : Hiç bir davranımın rasgele olmayacağını, her eylemin bilinçli ya da bilinçsiz bir nedene dayandığını ileri süren ruhbilim öğretisi. Zihinsel yeteneklerin tümüyle doğuştan geldiğini ve çevresel etkilerin altında bulunmadığını ileri süren görüş.

Ruhbilimsel göz kamaşması : Rahatsız edici bir duyulanma doğuran ama görüşü bozması ille de gerekli olmayan göz kamaşması. bk. göz kamaşması, fizyolojik göz kamaşması.

Ruhbilimsel oyun : Düşüncelerin, duyguların ve tutkuların ruhbilimsel çözümlemelerine giren, Freud'un etkisini bulduğumuz oyun türü. Burada bireyin ruhsal durumu ele alınır. Değişik, güzelduyusal anlayışta yazılan bu oyunların kimi gerçekçi, kimi melodramatik, kimi de düşseldir. Örnek : O'Neill'in birçok oyunu.

Ruhbilimsel yöntemler : Markanın geniş halk topluluklarına yayılmasını sağlamak üzere başvurulan yöntem.

Sanayi ruhbilimi : Ruhsal araştırmalardan elde edilen ilke ve sonuçların sanayide çalışanların seçimi, yetiştirilmesi ve yönetimi ile ilgili etkinliklere uygulanması ile uğraşan, bu konularda karşılaşılan sorunları inceleyen ruhbilim dalı.

Sayılama ruhbilimi : Ruhbilimle ilgili bulguları sayılama ilkelerine uygun olarak düzenleyip yorumlayan ruhbilim dalı.

Topluluk ruhbilimi : Toplumsal ruhbilimin topluluk ya da küme davranışlarını inceleyen bölümü.

Toplum ruhbilimi : Küme davranımı, küme etkilerinin kişilik gelişmesi üzerindeki rolü ve kişiler arası etkileşim gibi sorunları inceleyen ruhbilim dalı. Öğrencilere, toplumsal yaşayışla ilgili ruhbilim sorunları üzerinde gerekli bilgi ve görüşleri kazandırmak amacıyla kimi yüksek okullar ile üniversitelerde okutulan ders.

Toplumsal ruhbilim : Bir toplumu oluşturan bireylerin ruhbilimsel durumlarını inceleyen bilim dalı. bk. halk ruhbilimi, köylü ruhbilimi. Bireyin toplumsal uyarıcılar karşısındaki davranışını inceleyen ruhbilim dalı. Bjreylerin, üyesi oldukları toplumsal kümelerin (sınıf, meslek, ulus vb.) toplumsal- ekonomik koşulları içinde oluşturdukları ortak davranış, tutum, düşünce, tasarım, alışkanlık... özelliklerini inceliyen bilim dalı.

Topoloji ruhbilimi : Davranışın topoloji adı verilen geometri dizgesine göre tanımlanması, açıklanması ve sınıflanmasını öngören ruhbilim dalı.

Ussal ruhbilim : Bütün ruhsal görünümlerin ölümsüz ve nesnel olmayan bir ruhun görünümleri olduğunu savunan felsefe ya da dinsel ruhbilim akımı.

Uyaran karşılık ruhbilimi : Ruhbilimin temel amacının uyaranlarla bunlara ilişkin olarak ortaya çıkan karşılıkların incelenmesi olduğunu savunan ruhbilim türü.

Uygulamalı ruhbilim : Ruhbilimin değişik alanlarında ortaya konan ilkelerle geliştirilen teknik ve yöntemleri türlü etkinlik alanlarına uygulayan ruhbilim dalı.

Varoluşçu ruhbilim : İnsan davranımının, olabilirlik açısından ya da ülküsel bakımdan değil de duyumlar, imgeler ya da duygular gibi gerçek ve nesnel verilere göre incelenmesi gerektiğini savunan ruhbilim görüşü. Düşman ve amaçsız bir evrene karşı insanın özgür istenciyle direnmesi gerektiğini savunan ruhbilim görüşü. (Ara sıra Titchener'in yapısal ruhbiliminde olduğu gibi, ruhbilimin belli başlı işinin yalnız içe bakış yolu ile anlıkta geçenleri izleyip değerlendirilmesi anlamında da kullanılır.).

Vektör ruhbilimi : (Lewin) Devimci ruhsal güçleri vektörler aracılığı ile düzenli bir biçimde açıklayan bir yöntem. (Alan kuramında kullanılır.).

Yapısal ruhbilim : Öncelikle içebakış yoluyla ve deney yardımıyla anlıksal yapı ve süreçleri temel öğelerine ayırarak incelemek gerektiğini benimseyen ruhbiiim akımı.

Yeti ruhbilimi : Anlığın birbirinden bağımsız istenç, bellek, dikkat, yargı gibi birtakım özel güçlerden oluştuğunu savunan bir ruhbilim okulu. (Etmen çözümlemenin kimi yönleri, biçimsel açıdan yeti ruhbilimine benzetilebilir.).

Yığın ruhbilimi : Toplumsal açıdan fazla örgütlü olmayan insan yığınlarının davranışlarını ve nedenlerini düzenli olarak inceleyen bilim dalı.

Diğer dillerde Ruhbilim anlamı nedir?

İngilizce'de Ruhbilim ne demek ? : psychology