Bayes teoremi nedir, Bayes teoremi ne demek

Bayes teoremi; İktisat alanında kullanılan bir terimdir.

İktisat terim anlamı:

[Bakınız: Bayes önermesi].

Bayes teoremi hakkında bilgiler

Bayes teoremi, olasılık kuramı içinde incelenen önemli bir konudur. Bu teorem bir rassal değişken için olasılık dağılımı içinde koşullu olasılıklar ile marjinal olasılıklar arasındaki ilişkiyi gösterir. Bu şekli ile Bayes teoremi bütün istatistikçiler için kabul edilir bir ilişkiyi açıklar. Bu kavram için Bayes kuralı veya Bayes savı veya Bayes kanunu adları da kullanılır. Ancak bazı istatistikçiler için Bayes teoremi özel olarak değişik bir önem de taşır. Felsefi temelde olasılık değerlerinin nesnesel bir özellik değil, gözlemcinin meydana çıkardığı subjektif bir değer olarak kabul eden sübjektivist olasılık düşünürlerine göre Bayes teoremi, yeni kanıtlar ışığında olasılık değeri hakkındaki sübjektif inanışların güncelleştirilip değiştirilmesini sağlayan temel bir gereçtir; yani sonsal bir yaklaşımın temelidir. Olasılık teorisi içinde incelenen bir 'olay olarak B olayına koşullu bir A olayı (yani B olayının bilindiği halde A olayı) için olasılık değeri, A olayına koşullu olarak B olayı (yani A olayı bilindiği haldeki B olayı) için olasılık değerinden farklıdır. Ancak bu iki birbirine ters koşulluluk arasında çok belirli bir ilişki vardır ve bu ilişkiye (ilk açıklayan istatistikçi İngiliz Thomas Bayes (1702–1761) adına atfen) Bayes Teoremi denilmektedir. Formel bir teorem olarak Bayes teoremi, olasılık kavramını inceleyen her türlü değişik felsefi temel fikre bağlı olan her türlü istatistikçi tarafından kabul edilir. Ancak olasılığı objektif bir değer olarak gören ve relatif çokluluk olarak tayin eden frekansçı (en:frequentist) ekolüne bağlı olan istatistikçiler ile sübjektivist (veya Bayes tipi) ekolüne bağlı olan istatistikçiler arasında bu teoremin pratikte nasıl kullanılabileceği hakkında büyük bir fikir ayrılığı bulunmaktadır. Frekansçı ekolüne dahil olanlar olasılık değerlerini rastgele olaylarda meydana çıkma çokluluğuna göre veya anakütlenin altsetlerinin tam anakütleye orantısı olarak saptanması gerekeğini kabul etmektedirler. Bunlara göre yeni kanıtlar karşısında olasılık değerinin değişme imkânı yoktur. Bu nedenle frekansçı ekolü için Bayes teoremi sadece koşulluluklar arasında ilişkiyi gösterir ve bunun pratikte kullanılma gücü küçüktür. Hâlbuki sübjektivist ekolüne göre olasılık gözlemcinin sübjektif belirsizlik ifadesidir. Bu nedenle olasılık değeri sübjektif olup, yeni kanıtlar geldikçe değiştirilebileceğine inanmakta ve böylece Bayes teoremini istatistik bir incelemenin temel taşı saymaktadırlar. Bayes teoremi bir stokastik süreç sırasında ortaya çıkan bir rastgele olay A ile bir diğer rastgele olay B (eğer B için kaybolmamış olasılık varsa) için koşullu olasılıkları ve marjinal olasılıkları arasındaki ilişkidir, yani

 

Bayes teoremi kısaca anlamı, tanımı

 

Teorem : Kanıtlanabilen bilimsel önerme. Mantıksal usa vurma ile kanıtlanan önermenin veya özelliğin bildirimi

Olasılık dağılımı : (olasılık kuramı) Bir X olasılıksal değişkenine ilişkin olasılıkları veren ye X'in işlevi olan dağılım. Bu terim, olasılık işlevi ya da olasılık yoğunluk işlevini belirtmek için kullanılır, ay. bk. olasılık işlevi, olasılık yoğunluk işlevi. Bir X ayırtık seçkisiz değişkeni için, X in olabilecek her bir değerine X in gerçekleşme olasılığını karşılık getiren işlev. a. bk. olasılık eğrisi. Bir X sürekli seçkisiz değişkeni için, her bir X değerine eşitsizliğini sağlayan x lerin gerçekleşme olasılığını karşılık getiren artmayan işlev. a. bk. olasılık eğrisi. Değişken eğer kesikli bir tesadüfi değişken ise değişkenin her değerinin olasılığını veren bir matematiksel formül veya değişken eğer sürekli bir tesadüfi değişken ise, matematiksel bir formülle tanımlanan eğrinin altında kalan alan yoluyla elde edilen belli bir aralıktaki olasılık. Olasılık kuramında bileşik bir olaya ilişkin tüm olanaklı biçimlerin olasılığını gösteren ve olasılık yasasının salt işleyişine bırakılması koşulunda belirebilecek durumların sıklığından oluşan kuramsal dağılım.

Koşullu olasılık : Bir olasılığın başka bir olayınkine bağlı olması durumu. Olasılık kuramında bağlaşık olaylar arasında, bir olayın gerçekleşmesinin başka bir olayın gerçekleşmesi koşuluna bağlı olasılığı, bk. bağlaşık olasılık.

Olasılık kuramı : (olasılık kuramı) Rasgeleliğin etkisinde olan olayları matematiksel örnekbiçimler oluşturarak açıklayan, belitlere dayalı kuram. Büyük sayıdaki rastlantısal olayların, eşdeyişle belli durumlarda yinelenen olayların incelenmesine ve rastlantının rastlama olasılığının hesaplanmasına. ilişkin bir kuram. Çıkarımcı sayımbilimin temelini oluşturan ve sınırlı sayıda gözlemle elde edilmiş ölçümlere dayanarak sınırsız sayıdaki bir evrenin ayrıtlarına ilişkin kestirimlerde bulunmaya olanak veren kuram.

Bayes önermesi : Tümden gelimci bir mantıkla sonuçları belli olan bir olayın nedenlerinin olasılıklara dayanarak sıralanması.

Değiştirilme : Değiştirilmek işi.

İstatistikçi : İstatistik uzmanı, istatistikle uğraşan kimse, sayımlamacı.

Belirsizlik : Belirsiz olma durumu, belgisizlik, müphemiyet, vuzuhsuzluk.

Temel taşı : Bir yapının temeline konan taş. Bir şeye temel olan öge veya kişi, dayanak, esas, ana direk.

Kullanılma : Kullanılmak işi.

Koşulluluk : Özellikle Uluslararası Para Fonu ve Dünya Bankası tarafından verilen kredilerin veya uluslararası yardım kuruluşları tarafından yapılan yardım veya bağışların serbest bırakılması için alıcı ülkenin yerine getirmek zorunda olduğu yükümlülükler. Avrupa Birliği gibi iktisadi birlik veya kurumlara tam üye olmak üzere başvuran aday ülkelerin üyelik öncesinde yerine getirmek zorunda olduğu yükümlülüklere ilişkin ilke.

İstatistik : Bir sonuç çıkarmak için verileri yöntemli bir biçimde toplayıp sayı olarak belirtme işi, sayımlama. İlkelerini olasılık kuramlarından alarak eldeki verileri grafik ve sayı biçiminde değerlendirmeye dayandıran matematiğin uygulamalı dalı, sayım bilimi.

Subjektif : Öznel, objektif karşıtı.

Değiştiri : Bir öbek nesnenin ya da bir dizi niceliğin oluşturdukları düzenlenimdeki öğelerinin birbirlerinin yerlerini alarak yeni düzenlenimler oluşturması, örneğin 1, 2, 3, sayılarının altı değiştirisi vardır.

Açıklayan : Açıklanan.

Sırasında : Gerekince, yerinde ve zamanında.

Kaybolma : Kaybolmak işi.

İnceleme : İncelemek işi, tetkik. Bir bilim veya sanat konusunu her yönüyle geniş biçimde açıklayan eser veya yazılı araştırma.

Hakkında : İlgili olarak, üzerine.

Denilmek : Ad verilmek. Söylenmek, sözü edilmek. Sayılmak, kabul edilmek.

Diğer dillerde Bayes önermesi anlamı nedir?

İngilizce'de Bayes önermesi ne demek ? : bayes theorem