Geçişli fiil nedir, Geçişli fiil ne demek

Geçişli fiil; Dil Bilimi alanında kullanılan bir terimdir.

Teknik terim anlamı:

[Bakınız: Fiil].

Söz içindeki bir varlık veya nesneyi etkileyen, yani nesne isteyen fiil: aç- (kitabı açmak), dik- (elbiseyi dikmek), aş- (engeli aşmak), çöz- (düğümü çözmek), sev- (geziyi sevmek), iç- (süt içmek, çorba içmek), yaz- (kitap yazmak), kıy- (sebzeyi kıymak, insana kıymak, paraya kıymak) ve benzerleri Bütün bunları düşünürken birden yeryüzünü hatırladım (Y. K. Karaosmanoğlu, Erenlerin Bağından, s. 80). Elini, karıştırılan yemeğin üzerinde kuruyan bir kaşık gibi uzattı (A. H. Tanpınar, Huzur, s. 127). Hayat etrafında döneceği değerleri bulur, düşünce, etrafında yüzünü çevirmiş bir cemaat görür (A. H. Tanpınar, Huzur, s. 225). Hüseyin Bey, oturduğu iskemlede bacaklarını uzatmış, keyifli ve tam bir güvenle onları süzüyordu (T. Buğra, Yalnızlar, s. 183). Güzel kadın başını ağır ağır kaldırdı Gözlerinin yeşil nûrunu ağır ağır serpti (A. H. Müftüoğlu, Çağlayanlar, s. 148). ve benzerleri Karşıtı geçişsiz fiil’dir.

Geçişli fiil anlamı, tanımı

Geçi : Keçi. Makas. Oynatılan orta kadını. Kız. Avam, halk. Haddeleme işleminde, haddelenen parçaların haddelerden bir kez geçişi

Fiil : İş, davranış. Olumlu veya olumsuz olarak çekimli durumda zaman kavramı taşıyan veya zaman kavramı ile birlikte kişi kavramı veren kelime, eylem.

 

Geçiş : Geçme işi. Herhangi bir durumdaki değişme, intikal. Bir parça süresince bir tondan başka bir tona atlama. Resimde iki ayrı rengi birbirine bağlayan ara ton. Ses organlarının bir durumdan ötekine geçmesi.

Geçişli : Nesne ile kullanılan (fiil), müteaddi: Sevmek (okuma-yı sevmek), görmek (ev-i görmek), kırmak (cam-ı kırmak), dökmek (süt-ü dökmek) gibi.

Geçişsiz fiil : [Bakınız: Fiil]. Gösterdiği oluş ve kılış yapana yönelen, yani özneyi etkileyen ve nesne istemeyen fiil: gel-, uyu-, yat-, kal- gibi. Mümtaz Nuranı her eve bırakışında bunu sonuncu zannederek korkardı (A. H. Tanpınar, Huzur, s. 189). Yağmur altında nereye gittiğinin farkında olmadan yürüyordu (A. H. Tanpınar, Huzur s. 20). Herşey bu baş döndürücü dönüşte küçülüyor, ufalıyor, renk ve mahiyetini diğiştiriyor, garip bir pelte, Suad’ın sefil ve bulaşık şahsiyetinin iğrenç hamuru hâline geliyor… (A. H. Tanpınar, göst. e., s. 205). Tutuşan yüreklerinden kopan ateş damlalarıyla ağladılar (A. H. Müftüoğlu, Çağlayanlar, s. 45). Gün batıyor; sevgili, korkun gönlümde doğuyor (A. H. Müftüoğlu, Çağlayanlar: Yakarış, s. 149). Bak… sızan göz yaşları ne ağlıyor?… Sızlayan yürekler ne inliyor? (A. H. Müftüoğlu, göst. e., s. 151). O güldüğü zaman insanın yüzüne bütün saffeti, kadınlığıyla bakar (S. F. Abasıyanık, Bütün Eserleri, s. 97). ve benzerleri Karşıtı geçişli fiil’dir.

Ağır ağır : Yavaş yavaş. Dikkatli ve özenli bir biçimde. Dolu dolu.

Müftüoğlu : Erzincan şehrinde, Tercan ilçesi, merkez bucağına bağlı bir yerleşim bölgesi.

 

Karıştır : Karıştırmak.

Tanpınar : Şafak vakti gibi parlak, temiz kimse.

Geçişsiz : Nesne ile kullanılmayan (fiil), lazım: Gülmek, ağlamak, düşmek, gitmek, küsmek, barışmak gibi.

Çağlayan : Küçük bir akarsuyun, çok yüksek olmayan bir yerden dökülüp aktığı yer, küçük şelale, çağlar.

Üzerinde : Üstünde. ile ilgili, üzerine.

Düşünce : Uzay ve zamanın ötesinde, öznenin dışında, kendiliğinden var olan, duyularla değil, yalnızca ruhen algılanabilen asıl gerçeklik, mütalaa, fikir, ide, idea. İlke, yönetici sav. Tasa, kaygı, sıkıntı. Niyet, tasarı. Dış dünyanın insan zihnine yansıması.

Erenler : [Bakınız: eren]. Benliğinden sıyrılmış, öz varlığından geçmiş, kendini Allah'a adamış kimseler. Gönül gözüyle birtakım gerçekleri gördüğüne inanılan kimseler. Allah yolunda sırlara ermiş tarikat uluları. Erkekler. Adana şehrinde, Ceyhan belediyesi, merkez bucağına bağlı bir yerleşim birimi. Afyon şehri, merkez ilçesinde, merkez bucağına bağlı bir bölge. Artvin şehri, merkez belediyesi, merkez bucağına bağlı bir yer. Bursa ilinde, Orhaneli ilçesi, merkez nahiyesine bağlı bir yer. Çankırı şehrinde, Bayramören belediyesi, merkez bucağına bağlı bir yerleşim yeri. Çorum ilinde, Oğuzlar belediyesi, merkez nahiyesine bağlı bir yer. Erzurum şehrinde, Karaçoban ilçesinde, merkez nahiyesine bağlı bir yerleşim birimi. İstanbul kenti, Şile ilçesi, merkez bucağına bağlı bir yerleşim bölgesi. Kahramanmaraş şehri, Andırın ilçesinde, merkez bucağına bağlı bir yerleşim birimi. Kastamonu şehri, Devrekâni belediyesi, merkez bucağına bağlı bir yerleşim birimi. Kırklareli şehrinde, Pınarhisar belediyesi, merkez bucağına bağlı bir bölge. Kütahya şehrinde, merkez ilçesinde, merkez bucağına bağlı bir yerleşim yeri. Rize kenti, Çayeli ilçesinde, merkez bucağına bağlı bir yerleşim birimi. Sakarya şehri, merkez belediyesi, merkez bucağına bağlı bir yer. Sivas şehri, Yıldızeli ilçesinde, merkez bucağına bağlı bir yerleşim yeri. Trabzon şehrinde, Dağbaşı nahiyesine bağlı bir yerleşim yeri. Zonguldak şehri, Devrek ilçesi, merkez nahiyesine bağlı bir yerleşim bölgesi.

Hüseyin : Küçük sevgili.

İskemle : Arkalıksız sandalye. Üstüne sigara tablası, çiçek vazosu vb. konulan küçük masa.

Düşünür : Genel sorunlar üzerine yeni ve kendine özgü düşünceleri olan kimse, düşünücü, mütefekkir.

Yeryüzü : Yer kabuğu. Dünya.

Keyifli : Keyfi yerinde, neşeli.

Elbise : Giysi.

Diğer dillerde Geçişli fiil anlamı nedir?

İngilizce'de Geçişli fiil ne demek ? : transitive verb