Kortizol nedir, Kortizol ne demek

Kortizol; Biyoloji, Veteriner alanlarında kullanılan bir sözcüktür.

Biyoloji'deki anlamı:

Böbrek üstü bezinin korteksinden salgılanan protein, karbonhidrat ve yağ metabolizması kontrolünde çok yönlü rol oynayan bir hormon.

Veterinerlikte sözlük anlamı:

Glikoz, protein ve yağ metabolizmasına etkili olan, mineralokortikoit etkinlik gösteren, bağışıklık sistemi, doğumu başlatma ve süt salgısı ve diğer birçok fonksiyonu etkileyen, böbrek üstü bezi kabuğundaki zona fasikulatada üretilen en önemli doğal bir glukokortikoit, hidrokortizon.

Teknik terim anlamı:

Böbrek üstü bezi korteksinden salgılanan protein, karbonhidrat ve yağ metabolizması kontrolünde çok yönlü rol oynayan bir hormon.

Kortizol hakkında bilgiler

Kortizol, böbrek üstü bezinin kabuk bölgesinde üretilen, vücudun strese gösterdiği tepkiyle ilişkili bir kortikosteroid hormondur. Kan basıncını ve şekerini artırır, kadınlarda kısırlığa neden olur ve bağışıklık sistemini baskılar. Hidrokortizon veya kortizon olarak bilinen yapay kortizol alerji ve yangı'ya karşı sağaltımda kullanılır. Kortizol pregnenolondan bireşimlenir. Bu tepkime, C-11, C-17 ve C-21 karbonlarının hidroksilasyonu, C-3'ün yükseltgenmesi ve C-4'ü C-5'e bağlayan çift bağın izomerizasyonunu gerektirir. Bu bireşimin gerçekleştiği yer böbrek üstü bezinde bulunan zona fasciculata bölgesidir. Böbrek üstü bezi aynı zamanda aldosteron (zona glomerulosada) ve seks hormonları (zona reticulosada) üretse de asıl salgı ürünü kortizoldur. Böbrek üstü bezi altında yer alan medulla katmanı ise sempatik uyarı ile başlıca epinefrin ve norepinefrin salgılar. Böbrek üstü bezinde kortizolun bireşimi hipofiz bezinin ön lobundan salgılanan adreneokortikotropik hormonunca (ACTH) uyarılır. ACTH üretimi de hipotalamus tarafından salgılanan kortikotropin salgılatıcı hormon tarafından uyarılır. Serumda bulunan kortizol ölçüsü gündelik bir değişim gösterir. En düşük düzeyler gece yarısı, en yüksek düzeyler sabah, uykudan uyandığınızdan birkaç saat sonra olur. Aydınlık/karanlık döngüsüne ilişkin bilgi retinadan hipotalamusta bulunan çifte çekirdeklere (suprachiasmatic nuclei) iletilir. Serum kortizol düzeyinde değişiklik olmasının arkasında yatan nedenler arasında olağan olmayan ACTH düzeyi, klinik çöküntü, fizyolojik stres kaynakları (hipoglisemi, hastalık, ateş, travma, ameliyat, korku, acı, aşırı soğuk veya sıcak, fiziksel zorlanma) gözlemlenmiştir. Kişiden kişiye ayrılıklar olmasına karşın her kişinin gündelik dizemi tutarlılık gösterir.

 

Kortizol anlamı, tanımı

Kort : Tenis oynanan alan, tenis sahası, tenis kortu

Kortikotropin salgılatıcı hormon : Hipotalamustan salgılanan hipofiz ön lobundan ACTH salınımını uyararak böbrek üstü bezlerinden glukokortikoit ve mineralokortikoit salınımını artıran 41 amino asitten oluşmuş peptit yapılı bir hormon, kortikotropin salgılatıcı hormon, adrenokortikotropik hormon salgılatıcı hormon, CRH, ACTH-RH.

 

Böbrek üstü bezi kabuğu : Böbrek üstü bezinin mezoderm kökenli, sarımsı, pembe görünen dış kısmı olup dıştan itibaren zona arkuata veya zona glomeruloza (insan ve geviş getirenler), zona fasikulata, zona retikularis tabakalarından oluşan ve androjen, aldosteron, kortizon başta olmak üzere az miktarda cinsiyet steroitlerini de salgıyan böbrek üstü bezinin dış tabakası, adrenal korteks.

Bağışıklık sistemi : Vücuda zarar verebilecek yabancı maddeleri tanıyan ve yok etmeye çalışan hücre ve organlar, immün sistem. Organizmaya dışarıdan giren yabancı maddelere, antijenlere karşı hedef teşkil eden ve onların ortamdan uzaklaştırılmasını sağlayan T ve B lenfositler, plazma hücreleri ve makrofajların yer aldığı sistem, immün sistem. Lenf yumrusu, tonsilla, timüs, dalak, kanla ilgili düğüm, kanla ilgili-lenf yumrusu ve mide-bağırsak dokusunun bağ dokusundaki lenf folikülleri bağışıklık sisteminin oluşumlarıdır.

Böbrek üstü bezi : Böbreklerin üstünde bulunan, hormon niteliğinde salgısı olan bez.

Zona fasikulata : Böbrek üstü bezinin kabuğunda hücrelerin birbirlerine paralel kordonlar oluşturduğu, aralarında sinüzoidal kılcal damarların bulunduğu, glukokortikoit hormonlardan olan kortizon, hidrokortizon ve dihidrokortikosteronları salgılayan, çok köşeli hücrelerden oluşan en geniş orta katmanı.

Seks hormonları : [Bakınız: eşey hormonları]. Eşey hormonları. Cinsiyet hormonları.

Kortikotropin : Adrenokortikotropik hormon. ACTH.

Hidrokortizon : Formülü C21H30O5, mol kütlesi 362,5 g, e.n. 214 °C olan böbrek üstü bezi tarafından salgılanan, suda çözünmeyen, beyaz kristaller halinde bir hormon. Kortizol.

Karbonhidrat : Karbon, hidrojen ve oksijen atomlarından oluşan organik bileşiklerin genel adı.

Yükseltgenme : Oksitlenme.

Hipoglisemi : Aşırı hâlsizliğe ve terlemeye, hafif baygınlığa yol açan, kan şekeri düzeyinin normalden daha aşağı değerlere düşmesi durumu.

Kan basıncı : Kan hacmine ve yoğunluğuna bağlı olan atardamar içi gerilimi, tansiyon.

Hipotalamus : Talamus ile birlikte diyensefalonu (ara beyin) oluşturan, vücut ısısı, su dengesi, uyku, iştah, korku, kızgınlık ve sevgi gibi duyguları, otonom sinir sistemi aracılığıyla organların çalışmasını ve hormon salgısını kontrol eden beynin bir kısmı. Ön beynin alt bölgesi olup bazı organ ve bezlerin çalışmasını düzenleyen kısmı. Talamusun alt kısmı. Beynin tabanında yerleşmiş, vücut sıcaklığı ve iştahı kontrol eden ve hipofiz bezi tarafından salgılanan hormonların salınımını düzenleyen bölüm.

Metabolizma : Canlı organizmada veya canlı hücrelerde hareketi, enerjiyi sağlamak için oluşan, biyolojik ve kimyasal değişimlerin bütünü, özümlemenin ve yadımlamanın toplamı.

Kortikotrop : Sürrenal korteksi uyaran hormon salgılayan hipofiz hücresi. Kortikotrof.

Gece yarısı : Güneşin batması ile doğması arasındaki sürenin ortası. Gecenin ilerlemiş saatleri.

Fizyolojik : Fizyoloji ile ilgili, vücutla ilgili. Normal, doğal olarak işleyen.

Tutarlılık : Tutarlı olma durumu, insicamlılık.

Değişiklik : Değişik olma durumu. Bir bütünün bir bölümünün değişmesiyle ortaya çıkan yeni durum. Amaca uygun biçime getirmek için yapılmış olan değiştirme, tadil. Farklılık.

Diğer dillerde Kortizol anlamı nedir?

İngilizce'de Kortizol ne demek ? : hydrocortisone, cortisol