İlkörnek nedir, İlkörnek ne demek

İlkörnek; Güzel Sanatlar, Halk Bilimi alanlarında kullanılan bir sözcüktür.

Güzel Sanatlar'daki anlamı:

(Resim, Heykel, Mimarlık) Benzetisi çıkarılan özgün yapıt.

Sosyoloji'deki terim anlamı:

Halkbilim ürün ve olaylarının saptanabilen ilk örneği ya da insanın ruhsal yapısının oluşturduğu ortak simgeler, bk. ilkörnekçilik.

Bir halkbilim ürün ya da olayının kaynağı olarak ileri sürülen halkbilim ürün ya da olayı. bk. halkbilim ürünü, halkbilim olayı, değişken, değişkin, değişi, tarihsel yöntem, coğrafyasal yöntem, temel örnek.

İlkörnek anlamı, kısaca tanımı

İlkörnekçilik : İlk dinin, ilkadamın temel ilkesi uyarınca yaratmış olduğu ilkörneklerden oluştuğunu savunanların görüşü, bk. ilkadam, temel düşünce, ilkörnek. karşılığı doğalcılık, büyücülük

İlkörnekler : Ruhbilimci Jung'a göre ortak bilinçaltını oluşturan, atalardan kalma tasarımlar.

Coğrafyasal yöntem : Halkbilim olaylarıyla ürünlerinin kaynak, yayılım, değişim ve öteki sorunlarını, çağdaş coğrafyasal değişkenlerle çözümlemekte kullanılan yöntem, bk. karşılaştırma yöntemi, coğrafya okulu, değişken, karşılığı tarihsel yöntem, tinsel kuram.

Halkbilim ürünü : Halk kültürünü oluşturan özdeksel ve tinsel yapıtların tümü. bk. halkbilim olayı, halk kültürü.

 

Tarihsel yöntem : Kültürü, tarihsel gelişimi içinde, yazılı belgelere dayanarak izleyen ve inceleyen yaklaşım yolu. Halkbilim olay ve ürünlerinin kaynaklarını bulmak amacıyla, bu olay ve ürünlerin saptanan tarihsel belgelerine dayanılarak yapılan araştırma, bk. tarihsel okul, tarihsel halkbilimci, tarihsel halkbilim. Bir olgunun gerçek doğuş ve oluşum sürecini düşüncede yansıtma yöntemi.

Halkbilim olayı : Halkın yarattığı ya da gerçekleştirdiği halkbilimsel oluşumlardan her biri. bk. halk ürünü,halk uygulaması.

Özgün yapıt : Başka yapıtlardan yararlanılmadan, yazarın kendi deney ve gözlemlerine dayanarak ortaya koyduğu yapıt.

Halkbilim : Belli bir ülkede yaşayan halkın kültür ürünlerini; geleneklerini, törelerini, inanışlarını, müziğini, oyunlarını, masallarını, efsanelerini, türkülerini, geleneksel tiyatrosunu, halk hekimliğini, konut yapımını, araç-gereçlerini ve benzerleri inceleyen bilim. a. bk. bölgesel budunbilim. Toplumların, halk katmanlarının tinsel ve özdeksel kültürlerini; tarihsel, toplumsal ve coğrafyasal boyutlarıyla bu boyutların birbirleriyle ilişkilerini saptayarak kaynak, evrim, yayılım, değişim, etkileşim gibi daha birçok sorunlarını kendine özgü yöntemler yardımıyla çözmeye, bu arada, bu oluşumlarla ilgili sonuç, kural, kuram ve yasaları bulmaya çalışan bilim dalı. bk. halk yaşambilimi, halk kültürbilimi, halkçizim. [Bakınız: halkbilgisi]. Halk bilgisini inceleyen bilim dalı. Bir toplulukta yaşayan kişileri, onların gelenek ve göreneklerini masal, atasözü, türkü ve benzerleri yazın ürünlerini araştırıp o toplumun yaşayış ve duygularını inceleyen bilim. (Daha kısa bir söyleyişle, bir toplumun tinsel uygarlığını ve zenginliğini inceleyen bilim dalı.).

 

Mimarlık : Mimar olma durumu, mimarın işi ve mesleği. Belirli ölçü ve kurallara göre yapılar yapma sanatı, mimari.

Değişkin : Değişikliğe uğramış, değişik, muaddel.

Tarihsel : Tarihe dair, tarihle ilgili, tarihî.

Coğrafya : Yeryüzünü fiziksel, ekonomik, beşerî, siyasal yönlerden inceleyen bilim. Bir yeryüzü parçasını, bir bölgeyi, bir ülkeyi belirleyen, niteleyen, fiziksel, ekonomik, beşerî, siyasal gerçekliklerin tümü.

Değişken : Değişme özelliği gösteren, çok değişen, değişebilir, kararsız, değişici, mütehavvil. Geometride, bir koninin odağından çıkan dikeyin konikle kesiştiği noktaya kadar olan parçanın uzunluğu, parametre. Değişik sayı değerleri alabilen nicelik. Bir istatistik bütünün belli başlı niteliklerini daha basit ve kısa olarak gösterme olanağı veren ölçülebilir büyüklük, parametre. Cebirde bir denklemin katsayılarına giren değişken nicelik, parametre.

Değişke : Varyant. Her canlıda dış etkilerle ortaya çıkabilen, kalıtımla ilgili olmayan değişiklik, modifikasyon.

Benzeti : Benzetme.

Ruhsal : Ruhla ilgili olan, ruhi, tinsel, psikolojik, psişik. Ruh bilimi ile ilgili, ruh bilimsel, psikolojik.

Değişi : Halkbilim olaylarıyla ürünlerinin hiçbir dış etken olmadan özbiçimleriyle olgularının büyük ölçüde değişmesi, bk. değişi kuramı.

Yöntem : Bir amaca erişmek için izlenen, tutulan yol, usul, sistem, prosedür, politika. Bilimde belli bir sonuca erişmek için bir plana göre izlenen yol, metot.

Heykel : Taş, tunç, bakır, kil, alçı vb. maddelerden yontularak, kalıba dökülerek veya yoğrulup pişirilerek biçimlendirilen eser, yontu, statü.

Diğer dillerde İlkörnek anlamı nedir?

İngilizce'de İlkörnek ne demek ? : archetype

Almanca'da İlkörnek ne demek ? : urbild