Batırık nedir, Batırık ne demek

Batırık hakkında bilgiler

Batırık; bulgur ile yapılmış olan bir çeşit sulu salatadır. İçindeki domates, salatalık ve bulgurdan ötürü kısırı andırır. İç Anadolu bölgesinin güneyi ve Akdeniz bölgesinde Toros dağlarına yakın bölgelerde,Karaman,Bozkır, Ermenek ile Mersin'in ilçeleri Erdemli, Mut, Aydıncık, Anamur, Bozyazı, Silifke ve Gülnar'da yapılır. Yapılışı bölgelere göre küçük farklılıklar gösterse de, genel olarak ince bulgur (düğürcük, düğü veya simit), tahin, domates çeşitli baharatlarla karıştırılır ve yoğrulur.

Batırık, Ermenek yöresine ait bir yiyecek çeşididir. Toroslar'da, Konya, Karaman, Mut, Gülnar ve Mersin'de de bilinir ve yapılır. Öğleden sonra yapılmış olan ev gezmelerinde ev sahibinin mutlaka ikram ettiği bol vitaminli ve besleyici özelliği olan yiyecektir. - Malzemeleri; 5-6 çay bardağı ince bulgur yöresel adı ile (düğürcük)(Kişi başına bir çay bardağı hesap edilir), orta boy kase ceviz (robotta macun kıvamına yakın çekilir), varsa iki yemek kaşığı robotta çekilmiş domates kurusu (olmasa da olur), 5-6 dal ince doğranmış yeşil soğan, bir ince kıyılmış orta boy kuru soğan, yarım demet ince kıyılmış maydanoz, yarım demet ince kıyılmış fesleğen (ya da kuru fesleğen), 3 kabukları soyulmuş domates, iki yeşil sivri biber (acı olması isteğe bağlı)5-6 yaprak ince kıyılmış marul(yarısını süslemek için ayırıyoruz.) 3 kabukları soyulmuş salatalık (birini küp şeklinde doğranmış olarak ayırıyoruz sulandırılmış batırığın üzerini süslemek için),3 limonun suyu, kırmızı pul biber (acı olması isteğe bağlı),tuz ve mevsimine göre haşlanmış kıyılmış beyaz lahana veya asma yaprağı (üzerini süslemek için)

 

Bulgur bir çay bardağı sıcak su ile ıslatılıp bekletilir.Çekilmiş küncü ve fıstık, salça, domates kurusu, kuru soğan, pul biber yarım çay bardağı sıcak su eklenerek yoğrulur.Tepsinin bir tarafında bekletilen yumuşamış bulgurla karıştırılarak yoğurmaya devam edilir, salatalıklar, domatesler ve yeşil biberler robotdan geçirilir veya ince doğranmış olarak karışıma ilave edilir yoğurmaya devam edilir. Doğranmış marul yapraklarının yarısı, maydanoz, nane, yeşil soğan, limon suyunun yarısı ilave edilip biraz daha yoğrulur tuzu isteğe bağlı olarak ilave edilir. Birazı köfte şeklinde sıkılarak bir tabağa ayrılır kalan kısmına da koyu bir çorba kıvamı alıncaya kadar soğuk su ilave edilir.Tuzu ve limonu kontrol edilir. Çukur tabaklara servis edilir üzeri lahana,salatalık, marul yaprağı ile süslenip servis edilir.

Mersin yöresinde hazırlanan batırık daha zengin malzemeler içerir. En büyük farkı tahinin ya çok az kullanılması ya da hiç kullanılmamasıdır. Tahin yerine fıstık ve susamla (küncü) bir karışım hazırlanır. Tuzsuz bir miktar yer fıstığı kavrulur ve susamla beraber çekilir. Bu karışıma yavaş yavaş su, tercihan çok az miktarda tahin eklenerek pürüzsüz bir kıvam alması sağlanır. Hazırlanan macun, yukarıda belirtilen tarifteki tahin yerine kullanılır.

 

Batırık kısaca anlamı, tanımı:

Bulgur : Kaynatılıp kurutulduktan ve kabuğu çıkarıldıktan sonra kırılan buğday. Sert ve ufak taneler durumunda yağan kar, ebebulguru.

Ceviz : Bu ağacın kerestesinden yapılmış. Cevizgillerin örnek bitkisi olan, uzun ömürlü, gövdesi kalın, kerestesi değerli, yurdumuzda çok yetişen ağaç (Juglans regia). Bu ağacın dışı kabuklu, içi yağlı ve nişastalı yemişi, koz.

Soğan : Zambakgillerden, yemeklere tat vermek için yumrusu ve yeşil yaprakları kullanılan güzel kokulu bitki (Allium cepa). Çiğdem, lale, zambak, sarımsak vb. bitkilerin toprak altındaki yumru kökü.

Domates : Bu bitkinin yenilen kırmızı veya yeşil ürünü. Patlıcangillerden, yaprakları tüylü, çiçekleri salkım durumunda, vitamince zengin bir bitki (Lycopersion esculentum).

Nane : Bu bitkinin kurutulmuş yapraklarından elde edilen baharat. Ballıbabagillerden, yaprakları sapsız, çiçekleri beyaz veya menekşe renginde, güzel kokulu, yaprakları baharat olarak kullanılan, çok yıllık ve otsu bir kültür bitkisi (Mentha piperita).

Maydanoz : Maydanozgillerden, yenmek için yetiştirilen, 50-80 santimetre uzunluğunda, ufak yeşil ve parçalı yapraklı, hoş kokulu iki yıllık otsu bir bitki (Petroselinum crispum).

Tahin : Öğütülmüş susamın koyu sıvı durumu.

Limon : Turunçgillerden, 3-5 metre yüksekliğinde, kışın yapraklarını dökmeyen, beyaz çiçekli bir ağaç (Citrus limonum). Bu ağacın sarı renkli, kabuğu kokulu, suyu ekşi meyvesi, sulu zırtlak.

Asma : Asmagillerden, dalları çardak üzerine yayılan üzüm vb. bitkiler. Asılmış, asılı. Asmak işi. Belirli bir tür üzüm veren bitki (Vitis).

Lahana : Turpgillerden, geniş ve kalınca kat kat yaprakları olan, güz ve kış sebzesi olarak yetiştirilen ve birçok türü olan bitki, kelem (Brassica oleracea).

Salata : Genellikle bazı çiğ ot ve sebzelerle yapılan, yağ, limon vb. maddeler konulan, yemeklerle birlikte yenen yiyecek.

Batı : Bulunulan yere göre güneşin battığı yönde olan bölge, garp. Güneşin battığı yöndeki ülkeler bölgesi, Garp, Doğu karşıtı. Yeryüzündeki başlıca dört yönden güneşin battığı yön, gün batısı, günindi, garp, mağrip, doğu karşıtı. Güneşin 22 Mart'ta ve 23 Eylül'de battığı nokta. Siyasal anlamda Avrupa ve Kuzey Amerika.

Köftelik : Köfte yapmaya elverişli olan.

Dövülme : Dövülmek işi.

Taze : Genç kadın. Bozulmamış, bayatlamamış olan. Yeni, zamanı geçmemiş. Kuru olmayan, körpe, kuru karşıtı. Dinç, yıpranmamış, yorulmamış.

Salatalık : Hıyar. Salata yapmak için kullanılan.

Kısır : Haşlanmış bulgur, taze soğan, maydanoz ve baharatla yapılmış olan bir yemek türü. Üreme imkânı olmayan, döl vermeyen (insan ve hayvan). Verimsiz, yararsız, sonuçsuz. İçinde hiçbir üreme olayı geçmeyen (canlı hücre, çekirdek vb.), steril. Ürün vermeyen (toprak).

Anadolu : Ön Asya'nın bir parçası olarak Türkiye'nin Asya kıtasında bulunan toprağı, Rum.

Bölge : Sınırları idari, ekonomik birliğe, toprak, iklim ve bitki özelliklerinin benzerliğine veya üzerinde yaşayan insanların aynı soydan gelmiş olmalarına göre belirlenen toprak parçası, mıntıka. Vücut yüzeyinde sınırları belli herhangi bir bölüm, nahiye.