Müneccimbaşı nedir, Müneccimbaşı ne demek

Tarih'teki anlamı:

Osmanlılarda, önemli bir işe girişilirken gökbilim hesaplarına dayanarak uğurlu vakti seçmekle, günbilik ve yıllık düzenlemekle uğraşan saray görevlisi.

Osmanlıca Müneccimbaşı ne demek? Müneccimbaşı Osmanlıca'da ne anlama gelir?:

ser-müneccim-i hassa

Müneccimbaşı hakkında bilgiler

Müneccimbaşı, Osmanlı İmparatorluğu'nda 15-16. yüzyıllardan itibaren saray görevlileri arasında yer alan müneccimleri yöneten kişi. İlmiye sınıfından seçilen müneccimbaşılar müneccimliğin kelime anlamında mevcut astroloji ve kehanet gibi görevlerinin yanı sıra zamanla devlet katında kullanım için takvim, imsakiye ve zayiçe hazırlamaya başlamışlardır.

Bu takvimler 1800 yılına dek Uluğ Bey Zici’ne göre, bu tarihten sonra da Jacques Cassini Zici’ne göre hazırlanmıştır. Müneccimbaşılar bu takvimler zemininde savaş, doğum, düğün, denize gemi indirilmesi gibi konularda uğurlu saatler tespit ederlerdi. Ayrıca kuyruklu yıldızların geçişi, zelzele, yangın, güneş tutulması ve ay tutulması gibi astronomi ile ilgili veya ilgili olduğu düşünülen olayları da takip ederek yorumları ile birlikte saraya bildirirlerdi.

 

Namaz vakitlerini belirleyen ve hemen her şehirde mevcut basit birer gözlemevi niteliğindeki muvakkıthanelerin yönetimi ve muvakkıtların tayini görevi müneccimbaşılara aitti. Başta III. Murad saltanatında İstanbul'da kurulan ve ömrü birkaç yıl süren rasathanenin kurucusu ve yöneticisi olan Takiyüddin Rasid ve 17. yüzyılın en önemli Osmanlı tarihçilerinden Müneccimbaşı Ahmed Dede gelmek üzere, müessesenin 1924'de kaldırılmasına kadar 37 kişi müneccimbaşılık görevinde bulunmuştur.

Müneccimbaşı kısaca anlamı, tanımı:

Osmanlı : XIII. yüzyılda Osman Gazi tarafından Anadolu'da kurulan ve Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra dağılan büyük Türk imparatorluğunun uyrukları. Düşündüğünü çekinmeden, açıkça söyleyen, bulunduğu toplulukta yetki sahibi olan.

Önemli : Politik, ekonomik, psikolojik ve askerî açıdan önemi olan, stratejik. Önemi olan, mühim, ehemmiyetli.

Uğurlu : Uğuru olan, iyilik getirdiğine inanılan, kutlu, tekin, kademli, meymenetli, mübarek.

Takvim : Zamanı yıllara, aylara ve günlere ayıran yöntem. Yapılacak bir işin türlü evrelerini zamana bağlı olarak gösteren program. Bir yılın günlerini, aylarını, sayılı günlerini gösteren, değişik biçimlerde yapılmış çizelge veya defter.

Saray : Tekirdağ iline bağlı ilçelerden biri. Görkemli ve gösterişli yapı. Hükümdarların veya devlet başkanlarının oturduğu büyük yapı. Devlet başkanı ve çevresi. Kamu işlerinin yürütüldüğü büyük yapı. Van iline bağlı ilçelerden biri.

Görevli : Görevi olan, vazifeli. Resmî görevi olan kimse, memur.

 

Müneccim : Yıldız falcısı.

Giriş : Girme işi. Bir yapıda içeri geçilen yer, methal, antre. Bir müzik parçasında baştaki bölüm, methal. Bir eserin konusunu tanıtarak kolay kavranmasını sağlayan, ön sözden sonra yer alan bölüm, methal. Bir bilime hazırlık amacıyla yazılan eser. Bir anlatımda gelişme bölümüne hazırlık yapmayı sağlayan bölüm.

Hesap : Aritmetik. Bankadaki işlemlerin yapılabilmesi için kişi, kurum ve kuruluşlar adına düzenlenen çizelge. Oranlama, tahmin. Ödenecek ücretin dökümünü ve tutarını gösteren kâğıt, hesap pusulası, adisyon. Tutum, durum, anlayış. Bir girişimin, bir işin başarıya ulaşması için alınan önlemlerin bütünü. Matematiksel işlem. Alacaklı veya borçlu olma durumu.

Seçmek : Titiz davranmak, kolay kolay beğenmemek. Ne olduğunu anlamak, fark etmek. Tercihini bir yönde kullanmak. Birine oy vererek bir göreve getirmek. Farklı görmek, üstün görmek. Üstün, iyi, uygun bularak yeğlemek. Benzerleri arasında hoşa gideni seçip almak veya yararlanmak için ayırmak.

Yıllık : Bir yıl için, senelik, senevi. Yapımından veya doğumundan başlayarak üzerinden bir yıl geçmiş olan. Bir yıl içinde olan. Yılda bir çıkan ve o yılın olaylarını anlatan kitap, bülten, dergi vb. eser, salname. Öğretim yılı sonunda hazırlanan, öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin özellikleriyle ilgili bilgiler ile eğlendirici konuların yer aldığı kitap. Bir yılda verilen ücret. Yılın gün, hafta, ay vb. bölümlerinden başka, bayram, yıl dönümü gibi belli günleri ve birtakım astronomi, meteoroloji, istatistik bilgilerini gösteren kitap biçiminde takvim, almanak. Yılda bir yapılan.

Düzenlemek : Müzik aletlerini akort etmek. Düzenleme yapmak. Yapmak, hazırlamak. Düzenli, düzgün duruma getirmek, düzen vermek, tanzim etmek.

Uğraş : Bir kimsenin kendi isteğiyle seçerek ve zevk alarak yaptığı iş, iş güç, meşguliyet. Bir güçlüğü yenmek için gösterilen sürekli çaba, mücadele. Bir insanın yaptığı iş veya meslek, iş güç, meşguliyet.

İmparator : Bir imparatorluğu yöneten kimse, ilhan.