Anlam daralması nedir, Anlam daralması ne demek

Anlam daralması; bir dil bilgisi terimidir.

  • Geniş kavramları olan bir kelimenin, bu kavramlar içinden tek bir anlam bildirmesi durumu, genel bir anlamdan özel bir anlama geçiş

Dil bilgisi olarak anlamı:

Geniş kavramları olan bir sözcüğün, bu kavramlar içinden tek bir anlama bağlanabilmesi: Mal (geniş anlamda bütün mallar, dar anlamda hayvan, davar) , yemiş (geniş anlamda bütün yemişler, dar anlamda incir) , salatalık (geniş anlamda salata yapılabilen her türlü sebze, dar anlamda hıyar) örneklerinde olduğu gibi.

Gramer anlamı:

Kelimenin kavram ve anlam kapsamı bakımından bir daralmaya uğrayarak, eskiden anlattığı şeyin ancak bir bölümünü, bir türünü anlatır duruma gelmesi; bir kelimenin genel bir anlamdan özel bir anlama geçişi: ET. oğlan’erkek ve kız dahil «Çocuk, evlât», urı oğlan «erkek çocuk», kız oğlan «kız çocuk»; oğlan TT. «erkek çocuk»; ET. tawar «her türlü mal, mülk, eşya», TT. davar «küçükbaş hayvan»; ET. alkış «övme, kutlama, medih, dua, takdis», TT. alkış «el çırparak alkışlamak»; ET. uçuz «kolay, değeri olmayan, değersiz», TT. ucuz «para değeri az olan»; ET. tünemek «geceyi geçirmek, gecelemek», TT. tünemek «yalnız kuşlar ve evcil kanatlı hayvanlar için kümeste veya tünekte gecelemek«, ET. tünek «karanlık yer, hapishane», TT. tünek «evcil kanatlı hayvanların içinde tünedikleri kümes; kuşların üzerinde tünedikleri dal veya sırık»; ET, EAT. konmak «yer tutmak, yerleşmek, gecelemek, bir yerde kalmak», TT yalnız kuşlar için «konmak»; pencereye kuş kondu ve benzeri; ET. yaş, «taze, yeşil, genç», TT yaş «ıslak» ve benzeri EAT. dirlik «hayat, yaşam», TT. «geçim, yaşayış düzeni, huzur»: Evde dirliği düzeni yerindedir. Aile hayatında dirliği bozuldu ve benzeri

 

Bilimsel terim anlamı:

Bir kelimedeki anlamın genel iken az çok özel bir dereceye geçmesi. "Duymak" sözünün "işitmek" anlamına alınması gibi.

İngilizce'de Anlam daralması ne demek? Anlam daralması ingilizcesi nedir?:

semantic restriction

Fransızca'da Anlam daralması ne demek?:

restriction sémantique

Anlam daralması anlamı, tanımı:

Daralma : Geniş ünlülerin, yanlarındaki bazı ünsüzlerin etkisiyle darlaşması: geymek giymek, yene yine gibi. Daralmak işi.

Geniş : Kapsamı büyük, dar sınırlar içinde kalmayan, yaygın, makro. Bol (elbise). Çok. Eni çok olan, enli, vâsi. Kolay kolay tasalanmayan, hoşgörülü, rahat. Alanı büyük olan, makro, dar karşıtı.

Kavram : Tutam, avuç dolusu. Bir nesnenin veya düşüncenin zihindeki soyut ve genel tasarımı, mefhum, fehva, konsept, nosyon. Karın zarı, periton. Nesnelerin veya olayların ortak özelliklerini kapsayan ve bir ortak ad altında toplayan genel tasarım, mefhum, konsept, nosyon.

Kelime : Anlamlı ses veya ses birliği, söz, sözcük.

Bildirme : Bildirmek işi, beyan, tebliğ.

Durum : Bireyin toplum içindeki ilişkileriyle belirlenen yeri. Duruş biçimi, konum, tavır. Bir şeyin içinde bulunduğu koşulların hepsi, vaziyet, hâl, keyfiyet, mevki, pozisyon. Ad soyundan kelimelerin birbirleriyle edatlarla ve fiillerle ilişkilerini belirleyen biçim, hâl.

 

Genel : Yetkisi ve sorumluluğu çok olan. Bir genelleme sonucunda elde edilen. Herkesin yararlanabileceği (yer, nesne). Bir şeye veya bir kimseye özgü olmayıp onun bütün benzerlerini içine alan, umumi. Ayrıntıları göz önüne alınmayarak bütünü bakımından ele alınan.

Anlama : Bir olay veya önermenin daha önce bilinen bir kanunun veya formülün sonucu olduğunu görme. Anlamak işi, anlamaklık, derk, fehim, intikal, tefehhüm, vukuf.