Mazmun nedir, Mazmun ne demek

Mazmun; kökeni arapça dilinden gelmektedir.

  • Anlam, kavram.
  • Divan edebiyatında bazı kavramları dolaylı anlatmak için kullanılan nükteli ve sanatlı söz

Mazmun hakkında bilgiler

Mazmun kelime anlamı olarak "anlam, kavram" demektir. Edebiyatta, bazı özel kavram ve düşüncelerin ifadesinde kullanılan klişileşmiş söz ve anlatımlara denir. Edebiyattaki terim anlamı "bir şeyin özelliklerini çağrıştıracak kelime grupları içinde gizlemek"tir. Divân edebiyatı'nda divan şairi tarafından sıkça kullanılan bir kavramdır. İslâm edebiyatlarının ortak mazmunları vardır. Çoğu divân şiirine Fars edebiyatından girmiştir. Arap edebiyatının da mazmunları sıkça kullanılır. Türklerin İslam öncesi mazmunları birkaç tanedir ve İslam sonrasında da çok az sayıda kalmıştır. Mazmun, bir sözün içinde gizli olan sanatlılık anlamına da gelebilir. Buna göre belli kelimelerin kullanılması bazı düşünceleri hatırlatır. Mesela sevgilinin ağzı için, "âb-ı hayât, gül, gonca, şarâp ve la'l" mazmunları kullanılır. Okuyucu ağzın bunlardan hangisiyle karşılandığını beyitte geçen diğer sözcüklerden anlar. Nitekim şairlerin bu tür kullanımları sık sık tekrarlan zamanla şiirin iyiden iyiye sanatlaşmasına ve asıl sözün artık söylenmez hale gelmesine yol açmıştır. Yani "la'l veya gonca" denildiği zaman artık "ağız"ı da ayrıca söylemeye gerek kalmamıştır. Okuyucu bunların mazmun olduğunu anlayacaktır.

 

Mazmun anlamı, kısaca tanımı:

Kavram : Bir nesnenin veya düşüncenin zihindeki soyut ve genel tasarımı, mefhum, fehva, konsept, nosyon. Nesnelerin veya olayların ortak özelliklerini kapsayan ve bir ortak ad altında toplayan genel tasarım, mefhum, konsept, nosyon. Tutam, avuç dolusu. Karın zarı, periton.

Divan : Sedir. Yüksek düzeydeki devlet adamlarının kurduğu büyük meclis. Divan edebiyatı şairlerinin şiirlerini topladıkları eser. Meclis.

Edebiyat : Olay, düşünce, duygu ve hayallerin dil aracılığıyla sözlü veya yazılı olarak biçimlendirilmesi sanatı, yazın, gökçe yazın. Bir bilim kolunun türlü konuları üzerine yazılmış yazı ve eserlerin hepsi, literatür. İçten olmayan, gereksiz, yapmacık, boş sözler.

Sanatlı : Sanatla yapılmış, bir usta elinden çıkmış, musanna.

Dolaylı : Doğrudan doğruya olmayan, dolayısıyla olan, vasıtalı, bilvasıta, endirekt.

Anlatmak : Bilgi vermek, izah etmek. Nakletmek. Bir konu üzerinde açıklama yapmak, açıklamada bulunmak.

Nükteli : Nükte ile süslenmiş, nüktesi olan, esprili.

Kelime : Anlamlı ses veya ses birliği, söz, sözcük.

Demek : Oranlamak. Ad vermek. Ummak. Herhangi bir ses çıkarmak. Söylemek, söz söylemek. Bir dilde karşılığı olmak. inanılmayan, beklenmeyen durumlarda kullanılan pekiştirme veya şaşma sözü. Bir işe kalkışmak, yeltenmek. Saymak, kabul etmek. yani, anlaşılan. Düşünmek. bir şey anlamına gelmek. Erişmek. Herhangi bir kanıya, yargıya varmak. öyle mi.

 

Düşüncel : Yalnız düşünce ile kavranabilen. Gerçekte olmayıp yalnızca düşüncede, tasarım içinde var olan.

İfade : Deyiş, söyleyiş. Tanık ve sanıkların olay hakkında yargı organlarına yaptıkları sözlü açıklama. Anlatım. Bir duyguyu yüz aracılığıyla anlatan belirtilerin, mimiklerin bütünü. Dışa vurum.

Anlam : Bir kelimeden, bir sözden, bir davranış veya olgudan anlaşılan şey, bunların hatırlattığı düşünce veya nesne, mana, meal, fehva, deme, mazmun, medlul, valör. Bir önermenin, bir tasarının, bir düşüncenin veya eserin anlatmak istediği şey.