Mihenk taşı nedir, Mihenk taşı ne demek

Mihenk taşı; bir mineraloji terimidir.

  • Altın, gümüş vb. madenlerin ayarını anlamak için sürtüldükleri bir tür taş, mihenk, denek taşı

Jeoloji ve yer bilimleri alanındaki anlamı:

Genellikle, içine kömür tozu girmiş kara renkli jasp.

İngilizce'de Mihenk taşı ne demek? Mihenk taşı ingilizcesi nedir?:

lydit

Mihenk taşı hakkında bilgiler

Mihenk taşı, gümüş ve altın alaşımlarının kalitesini test etmekte kullanılan, düz, sert, ince pütürlü, siyah veya koyu renkli bir taştır. Bu amaç için çeşitli taşlar kullanılır, bunlar genel olarak kuvars veya bazalt tipi olur. Lidit (bazanit), çakmaktaşı, arduvaz (kayağan taşı), akik veya koyu renkli yeşim taşı da kullanılabilir. Mecazi anlamıyla mihenk taşı bir şeyin kalitesini belirlemek için kullanılan kıstas demektir.

Kalitesi kontrol edilecek cisim, mihenk taşına sürülünce taşın üzerinde metalin izi kalır. Metalde ne kadar altın olduğuğunu anlamak için altın oranı bilinen birkaç iğne ile kalitesi bilinmeyen cisim aynı mihenk taşının üzerine yan yana iz bırakacak şekilde çizilir. Eski çağlarda kullanılan bu yöntemde, metalik çiziklerin renklerinin karşılaştırması, saflık konusunda bir fikir verirdi. Orta çağlardandan sonra, daha ileri bir test için taşın üzerine asit karışımları sürme yöntemi gelişti (geleneksel olarak bu bir tüyle yapılırdı). Nitrik asit altın dışındaki metalleri çözer, eğer çizik parlak sarı renkte kalırsa alaşım iyidir; eğer renk kırmızı-kahverengine dönüşür veya yok olursa alaşımdaki altın oranı düşük veya noksandır. Kalan altının miktarı, bilinen standartlardaki altın miktarıyla görsel olarak karşılaştırılarak test edilen örnekteki altının ayarı kabaca belirlenebilir. Gümüş miktarını belirlemek için de benzer bir yaklaşım kullanılır, ama nitrik asit yerine önce gümüş sülfat, sonra kromik asit sürülür. Yöntemin duyarlılığı altınla beraber bulunan diğer metallere bağlıdır, öte yandan kral suyu içinde altının çözünme hızına bakarak daha hassas değerlendirme yöntemleri de kullanılabilir.

 

Orta çağlarda kullanılan bu yöntem aslında pek nicel bir yöntem değildi; kıymetli metal oranının belirlenmesi başka bilinen örneklerle karşılaştırmaya dayalıydı. Fransız kimyager Louis-Nicolas Vauquelin %75'in altındaki altın oranının güvenilir olarak belirlenemediği için mihenk taşının nicel amaçla kullanımının bu oranın üzerinde altın içeren alaşımlarda olması gerektiğini belirtmiştir. Bu oranının üzerinde dahi binde 15'den küçük farklılıklar ayırdedilemez.

Mihenk taşından ilk bahseden kaynak, MÖ 4. yy'dan kalma Arthasastra adlı Sanskritçe metindir. Roma tarihçisi Büyük Plinius da 1. yüzyılda yazdığı Doğa Tarihi eserinde, mihenk taşından bahsetmiştir. 19.yy'a kadar yaygın olarak kullanılmıştır. Ateş testi (İng: cupellation) denen başka bir yöntem mihenk taşıyla yapılmış olan testlerden daha duyarlı olmakla birlikte, incelenen cismin tamamen eritilmesini gerektirir. Günümüzde indüksiyonlu plazma spektrometrisi veya X-ışını fluoresansı gibi teknikler bir alaşımdaki altın oranını ölçmekte daha duyarlı olup incelenen örneğe çok az zarar vermektedirler.

 

Mihenk taşı anlamı, tanımı:

Altın : Üstün nitelikli, değerli. Atom sayısı 79, atom ağırlığı 196,9 olan, 1064 °C'de eriyen, kolay işlenen, yüksek değerli, paslanmaz element, zer (simgesi Au). Altından yapılmış sikke. Bu elementten yapılmış.

Gümüş : Bu elementten yapılmış. Atom numarası 47, atom ağırlığı 107,88, yoğunluğu 10,5 olan, 960 °C'ye doğru sıvı durumuna geçen, parlak beyaz renkte, kolay işlenir ve tel durumuna gelebilen element (simgesi Ag).

Ayar : Bir aygıtın gereken işi yapabilmesi durumu. Değer, derece. Saatler için belli bir yere göre kabul edilmiş olan ölçü. Bir iş veya bir davranışta gereken ölçü. Altın, gümüş vb. madenlerden yapılmış şeylerin saflık derecesi.

Anlamak : Birinin duygularını, istek ve düşüncelerini sezebilmek. Doğru ve yerinde bulmak. Yarar sağlamak. Bir şeyin ne demek olduğunu, neye işaret ettiğini kavramak. Bir şey hakkında bilgisi bulunmak. Yeni bilgileri eskileriyle bir araya getirerek sonuç niteliğinde başka bir bilgi edinmek. Sorup öğrenmek.

Mihenk : Birinin değerini, ahlakını anlamaya yarayan ölçüt. Mihenk taşı.

Maden : Maden ocağı veya maden işletmesi. Uyuşturucu, esrar, eroin. Yer kabuğunun bazı bölgelerinde çeşitli iç ve dış doğal etkenlerle oluşan, ekonomik yönden değer taşıyan mineral. Metal. Bu mineralden yapılmış. Elâzığ iline bağlı ilçelerden biri. Kolay ve iyi kazanç sağlayan iş veya parası elinden kolaylıkla alınan kimse. Çok değerli şeyleri kapsayan kaynak.

Denek : Üzerinde deney yapılmış olan canlı veya şey.

Alaşım : Bir metalin belli oranlarda bir veya birkaç metalle ergimesiyle oluşan yeni metal, halita.

Kalite : Nitelik.

Test : Bir hastalığın varlığını ve niteliğini anlamak için yapılmış olan laboratuvar araştırması. Biyolojik bir işlevi veya değişmez bir niteliği incelenen bireyin tepkisini, örnek olarak alınan normal bireyinkiyle karşılaştırarak ölçmeye ve değerlendirmeye yarayan yoklama. Bir kimsenin, bir topluluğun doğal veya sonradan kazanılmış yeteneklerini, bilgi ve becerilerini ölçmeye ve anlamaya yarayan sınama. Doğru cevabın seçenekler arasından bulunmasına dayanan bir sınav türü.

Sert : Çizilmesi, kırılması, buruşması, kesilmesi veya çiğnenmesi güç olan, pek, katı, yumuşak karşıtı. Hırçın, öfkeli, hiddetli. Gönül kırıcı, katı, ters bir biçimde. Sarsıcı niteliği olan, çarpıcı, keskin, hafif karşıtı. Titizlikle uygulanan, sıkı. Bağışlaması, hoşgörüsü olmayan. Kolay dayanılmayan, zor katlanılan, etkili, yumuşak karşıtı. Ciğerlerden gelen havanın ağız boşluğundaki tam kapalı veya yarı kapalı engellere çarpmasıyla oluşan (ünsüz), titreşimsiz, süreksiz, ötümsüz, tonsuz, sedasız. Esnekliği az olan, kolayca eğilip bükülmeyen. Güçlü kuvvetli. Gönül kırıcı, katı, ters.

İnce : Aşırı özen gerektiren, kaba karşıtı. Düşünce, duygu veya davranış bakımından insanın sevgi ve saygısını kazanan, zarif, kaba karşıtı. Taneleri ufak, iri karşıtı. İyiden iyiye, enikonu, ayrıntılı. Ayrıntılı. Tiz (ses), pes karşıtı. Kendi cinsinden olanlara göre dar ve kalınlığı az olan, kalın karşıtı. Akışkanlığı çok olan, yoğun ve koyu olmayan (sıvılar). Zayıf. Hafif, gücü az.

Diğer dillerde Mihenk taşı anlamı nedir?

İngilizce'de Mihenk taşı ne demek? : n. touchstone

Fransızca'da Mihenk taşı : pierre de touche